AS Roma - Wiki

AS Roma

Z Wikipedii

Skocz do: nawigacji, szukaj
AS Roma
Pełna nazwa Associazione Sportiva Roma SpA
Przydomek Giallorossi (żółto-czerwoni)
I Lupi (Wilki)
La Magica (Magiczna)
Barwy bordowo-żółte, zobacz: Flaga Rzymu
Data założenia 22 lipca 1927
Adres Via di Trigoria Km 3,600 - 00128 Roma
Stadion Stadio Olimpico
Liczba miejsc 82 307
Prezes Włochy Rosella Sensi
Trener Włochy Luciano Spalletti
Liga Serie A
2007/08 2. miejsce
Barwy drużyny Barwy drużyny Barwy drużyny
Barwy drużyny
Barwy drużyny
　
Stroje
domowe
Barwy drużyny Barwy drużyny Barwy drużyny
Barwy drużyny
Barwy drużyny
　
Stroje
wyjazdowe
Wilczyca kapitolińska - symbol miasta i klubu.

Associazione Sportiva Roma - włoski klub piłkarski ze stolicy kraju, Rzymu, obecnie występujący w rozgrywkach Serie A. Założony w 1927 roku, od tego czasu niemal nieprzerwanie występuje w pierwszej lidze Włoch, a sezon 2007/2008 jest 56. z rzędu w najwyższej klasie rozgrywkowej. W swojej historii AS Roma trzykrotnie zdobywała mistrzostwa Włoch, dziewięciokrotnie Puchar Włoch, a także jeden raz Puchar Miast Targowych. Jeden raz klub ten wystąpił w finale Pucharu Europy. Domowe mecze rozgrywane są na mogącym pomieścić ponad 82 tysiące widzów stadionie Stadio Olimpico.

Kibice we Włoszech mogą pasjonować się rywalizacją AS Romy z lokalnym rywalem Lazio. Obok derbów Turynu i derbów Mediolanu derby Rzymu należą do tych najdłużej rozgrywanych w Italii.

Spis treści

[edytuj] Historia

[edytuj] Początki futbolu w Rzymie

Na początku XX wieku, gdy piłka nożna dotarła na Półwysep Apeniński, sytuacja piłkarska w Rzymie przypominała tę z Londynu. Już w 1922 w pierwszej dywizji regionu Lazio występowało osiem klubów ze stolicy kraju: Roman, Juventus, Fortitudo, Alba, Audace, Pro Roma, U.C. Romana i Lazio. Fortitudo weszło do finału mistrzostw krajowych, jednak uległo w nim 0:3 i 2:5 drużynie Pro Vercelli. Niedługo potem doszło do fuzji U.C. Romana i Pro Roma, a z czasem do tychże dwóch dołączyło Fortitudo i nowy twór został nazwany Fortitudo Pro Roma. Rozpadła się drużyna Audace - jej gracze trafili do Alby, a rozwiązany został także Juventus. W związku z tym w Rzymie działały już tylko cztery kluby: Fortitudo Pro Roma, Alba, Roman i Lazio:

Barwy drużyny Barwy drużyny Barwy drużyny
Barwy drużyny
Barwy drużyny
　
Alba
Barwy drużyny Barwy drużyny Barwy drużyny
Barwy drużyny
Barwy drużyny
　
Fortitudo
Barwy drużyny Barwy drużyny Barwy drużyny
Barwy drużyny
Barwy drużyny
　
Roman
  • U.S. Alba. [1]Była to najbogatsza wówczas drużyna Rzymu (piłkarzom płacono stypendia za grę - zawodnicy Alby dostawali najwyższe kwoty spośród rzymskich klubów). Przez wiele lat była zarządzana przez stołecznego przedsiębiorcę Umberto Farnetiego, który potrafił nakłonić do gry w jego zespole takich piłkarzy jak Giovanni Degni, Attilio Corbyons czy Alessandroni.
  • F.C. Roman. [2]Roman był klubem elit miejskiej ludności, a jego kibicami byli przedstawiciele najwyższych klas społecznych. Klub swoje mecze rozgrywał na boisku "Due Pini" znajdującym się przy ośrodku tenisowym Tennis Club Parioli. Piłkarze grali w barwach żółto-czerwonych, takich samych jak obecne Romy, które były symbolem arystokracji.
  • S.S. Fortitudo. [3]Zespół ten został założony jeszcze w 1908 roku. Występował na różnych obiektach takich jak: "Daini", "Olmo" czy "Madonna del Riposo". Najbardziej znanym wychowankiem tego klubu jest Attilio Ferraris, później gracz Romy.

W sezonie 1925/1926 Alba dotarła do finału mistrzostw Włoch, jednak uległa w nim 1:7 i 0:5 Juventusowi Turyn.

[edytuj] Narodziny Associazione Sportiva Roma

Z powodu dominacji klubów Północy nad klubami Południa postanowiono założyć nowy klub w Rzymie. 22 lipca 1927 roku powstała Associazione Sportiva Roma w wyniku fuzji Alby, Roman i Fortitudo. Do fuzji nie przystąpił za to zespół Lazio[4]. Pomysłodawcami tego pomysłu byli Ulisse Igliori, Vittorio Scialoja i Italo Foschi, sekretarz Narodowej Partii Faszystowskiej. Formalnie nowy klub został zarejestrowany 7 czerwca tego samego roku, a wydarzenie to zostało odnotowane w największych rzymskich dziennikach: Il Tevere, La Tribuna i Il Messaggero. Prezesem klubu został sam Foschi, a barwami klubowymi wybrano kolory czerwony i żółty, czyli te, które używał zespół Roman. Oficjalnym herbem żółto-czerwonych stał się herb miasta Rzym, czyli wilczyca karmiąca Remusa i Romulusa. Natomiast nazwa "Associazione Sportiva", w języku polskim znacząca dosłownie "towarzystwo sportowe", powstała na wzór nowo utworzonych klubów w innych miastach Włoch, takich jak Bari, Florencja czy Neapol. Pierwszym stadionem klubu był Motovelodromo Appio[5].

Jeszcze w tym samym roku nowo powstały zespół pod wodzą angielskiego trenera Williama Garbutta przystąpił do rozgrywek ligowych, w grupie Girone B. W debiutanckim sezonie 1927/1928 zajął 8. pozycję w lidze, wyprzedzając m. in. o 12 lat starsze od siebie AS Livorno Calcio czy o 24 lata Hellas Werona. Jeszcze w tym samym sezonie Roma zdobyła swój pierwszy tytuł: Puchar CONI (obecny Puchar Włoch). W dwóch pierwszych finałowych meczach z Modeną padały remisy 0:0 i 2:2, ale trzecim decydującym spotkaniu "giallorossi" pokonali przeciwników 2:1. Liderem zespołu stał się Attilio Ferraris, były gracz zespołu Fortitudo.

Przed sezonem 1928/1929 do Romy z Interu Mediolan przybył Fulvio Bernardini, który z czasem stał się legendą klubu. Doszło też do zmiany prezesa klubu. Foschi zrezygnował z pełnienia tej funkcji, a jego miejsce zajął Renato Sacerdoti. W nowym sezonie piłkarze Garbutta zajęli 3. miejsce w lidze, a rzymski zespół został wyprzedzony jedynie przez AC Milan i Torino Calcio. W 1929 roku, już w sezonie 1929/1930 Roma swoje mecze zaczęła rozgrywać na nowo wybudowanym stadionie Campo Testaccio[6] zaprojektowanym przez Silvio Sensiego, a już 8 grudnia rozegrane zostały pierwsze piłkarskie derby Rzymu, w których Roma zwyciężyła Lazio 1:0. Jedyną bramkę meczu strzelił Rodolfo Volk, w początkowych sezonach czołowy strzelec zespołu. Wcześniej, 13 października rzymianie pokonali US Cremonese aż 9:0 (hat-trick Volka) i do tej pory jest to najwyższe zwycięstwo w historii klubu. Przed sezonem nowym tymczasowym trenerem został Guido Baccani, jednak z czasem został zastąpiony przez innego Anglika Herberta Burgessa.

[edytuj] Lata 30.

W sezonie 1930/1931 Roma pod wodzą Burgressa osiągnęła kolejny sukces zdobywając wicemistrzostwo Włoch, tracąc 4 punkty do Juventusu Turyn, który zdobywał "scudetto" po raz piąty z rzędu. Historycznym wyczynem był ten z dnia 15 marca, gdy "giallorossi" pokonali "Starą Damę" aż 5:0 - dwie bramki zdobył Fulvio Bernardini, a po jednej Rodolfo Volk, Nicola Italo Lombardo i Cesare Augusto Fasanelli. Sam Volk z 30 golami na koncie został pierwszym królem strzelców ligi w barwach "żółto-czerwonych". Po raz pierwszy Roma wystąpiła w Pucharze Europy Centralnej, czyli pierwszych międzynarodowych rozgrywkach w Europie. W ćwierćfinale okazała się lepsza od Slavii Praga (1:1, 2:1), ale już w półfinale nie sprostała austriackiemu zespołowi First Vienna FC (2:3, 1:3), późniejszemu triumfatorowi rozgrywek.

W sezonie 1931/1932 zespół przejął Austriak Janos Baar i doprowadził go do 3. miejsca w Serie A za Juventusem i Bolonią, ale już w połowie sezonu 1932/1933 został zwolniony z powodu porażki 1:2 w derbach z S.S. Lazio. Były to zresztą pierwsze wygrane derby przez "biancocelestich" w historii. Nowym szkoleniowcem został wówczas Węgier Lajos Kovacs. Latem 1933 pomimo sprzeciwu "tifosich" z klubu odszedł Rodolfo Volk, który zasilił szeregi Pisy Calcio. W zamian do zespołu sprowadzono trzech Argentyńczyków zwanych tre moschettieri ("trzej muszkieterowie"): pomocnicy Alejandro Scopelli Casanova i Andrés Stagnaro oraz napastnik Enrique Guaita[7], który z czasem po przyjęciu włoskiego obywatelstwa zasilił włoską kadrę. Na koniec sezonu sezonu 1933/1934 Roma zajęła 5. miejsce w lidze, a do historii przeszły kolejne derby Rzymu, tym razem wygrane przez "giallorossich" aż 5:0 (trzy gole Ernesta Tommasiego i dwa Fulvia Bernardiniego).

Przed sezonem sezonie 1934/1935 prezes Renato Sacerdoti sprzedał kapitana zespołu, Ferrarisa do odwiecznego rywala Lazio, co spotkało się z krytyką fanów, a w ostateczności rezygnacją ze stanowiska prezesa klubu. W kontrakcie Attilio z drużyną "biancocelestich" istniała klauzula, że piłkarz nie może wystąpić w derbach Rzymu, jednak 18 listopada wystąpił w spotkaniu przeciwko swojej byłej drużynie (1:1), przez co Lazio zapłaciło Romie karę. Pod wodzą nowego prezesa, Vittoria Scialoji, Roma zajęła 4. miejsce w rozgrywkach Serie A, a z rozgrywkami o Puchar Europy Centralnej pożegnała się już po 1/8 finału wygrywając 3:0, a następnie doznając klęski 0:8 z Ferencvárosi TC.

Latem 1935 roku doszło do zmian w Romie. Przybyli dwaj mistrzowie świata 1934 Eraldo Monzeglio z Bolonii i Luigi Allemandi z Ambrosiany. W Afryce wybuchła wojna włosko-abisyńska i wtedy to trzej Argentyńczycy Scopelli, Stagnaro i Guaita uciekli do ojczyzny z obawy przed włączeniem do armii włoskiej i potrzebne były kolejne transfery, w wyniku czego zakupiono m. in. Dantego Di Benedettiego, który w sezonie 1935/1936 został najlepszym strzelcem nowego wicemistrza Włoch. Roma wystąpiła w Pucharze Europy Centralnej, ale udział zakończyła na ćwierćfinale (1:1 i 0:3 ze Spartą Praga).

Sezon 1936/1937 stał pod znakiem kłopotów finansowych i obniżki formy piłkarzy rzymskiego zespołu. Doszło do zmiany prezesa - nowym wybrano Igina Bettiego. W lidze "żółto-czerwoni" zajęli 10. pozycję, a w finale krajowego pucharu ulegli 0:1 zespołowi Genoi. O mistrzostwo kraju walczyło Lazio, jednak to rywal zza miedzy odebrał "biancocelestim" tytuł dwukrotnie wygrywając derby (3:1 na Campo Testaccio i 1:0 na Stadio Nazionale, w efekcie czego Lazio zakończyło rozgrywki 3 punkty za Bolonią. W tamtym sezonie w Romie zadebiutował 17-letni wówczas Amedeo Amadei, który z czasem stał się czołowym piłkarzem zespołu.

W sezonie 1937/1938 Roma rozgrywała mecze na Stadio Flaminio z powodu remontu Campo Testaccio. Nowy szkoleniowiec Guido Ara odprowadził zespół do 6. miejsca w lidze. Latem 1938 Amadei został wypożyczony do Atalanty Bergamo, a do drużyny wrócił Ferraris, który po roku zakończył sportową karierę, podobnie jak inny czołowy zawodnik zespołu Bernardini. Sezon 1939/1940 był ostatnim Romy na swoim stadionie. Doszło do sporych zmian w kadrze zespołu - sprowadzono czterech kolejnych Argentyńczyków: Antonio Campilongo, Miguela Angela Pantó, Francesco Eugenio Provvidente i Cataldo Spitale, a także Amadeiego. W trakcie sezonu doszło też do zmiany na stanowisku pierwszego trenera - Arę zastąpił Austriak Alfred Schaffer. Po przyłączeniu się Włoch do II wojny światowej część piłkarzy "giallorossich" łączyła grę w piłkę ze służbą wojskową.

Pierwszym piłkarzem Romy, który reprezentował barwy włoskiej reprezentacji był Attilio Ferraris, który zaliczył debiut jeszcze w 1927 roku, a po nim w kadrze zadebiutował Bernardini. W 1934 roku do kadry na Mistrzostwa Świata 1934 powołani zostali Ferraris, Guaita oraz Guido Masetti i Eraldo Monzeglio i tym samym stali się pierwszymi w historii piłkarzami Romy, którzy wywalczyli tytuł mistrza świata. 4 lata później na Mistrzostwach Świata we Francji po tytuł znów sięgnęli Massetti i Monzeglio, ale także Aldo Donati i Pietro Serantoni.

[edytuj] Lata 40.

W 1940 roku duży wpływ na rozwój sportu, nie tylko we Włoszech, ale i całej Europie miała wojna światowa. Światowy kryzys dotknął także Romę i z tego też powodu bramkarz klubu, Guido Masetti, opuścił połowę sezonu 1940/1941. W nim z kolei Roma dotarła do finału Pucharu Włoch, w którym nie sprostała drużynie Venezii najpierw remisując 3:3, a w rewanżu przegrywając 0:1. Jednak już rok później, w sezonie 1941/1942 Roma odniosła pierwszy sukces w latach 40., a największy w dotychczasowej 15-letniej historii klubu. 14 czerwca 1942 na Stadio Flaminio pokonała Modenę i po raz pierwszy w historii sięgnęła po tytuł mistrza Włoch. Sukces ten przerósł oczekiwania nie tylko nowego prezesa klubu Edgarda Bazziniego, ale także kibiców klubu. Roma w poprzednim sezonie zajęła dopiero 9. miejsce w Serie A, a latem nie dokonała znaczących transferów - do drużyny przybyli tylko Renato Cappellini z SSC Napoli i Edmondo Mornese z Novary Calcio, a większość graczy sposobiła się do zakończenia kariery (Masetti, Miguel Angel Pantó, Aldo Donati i Giuseppe Bonomi). Czołowymi postaciami zespołu prowadzonego przez urodzonego w Austro-Węgrzech Alfreda Schaffera byli napastnik Amadei (18 goli, wicekról strzelców ligi) oraz skrzydłowi Pantó (12 goli) i Naim Krieziu (6 goli).

W 1943 roku nasiliły się działania wojenne w Europie, toteż sezon 1942/1943 był, jak się później okazało, ostatnim przed przerwą w rozgrywkach. Roma nie odniosła w nim większych sukcesów i jeszcze w trakcie zwolniono autora mistrzostwa kraju, Schaffera, a w jego miejsce zatrudniono Gezę Kertesza. Po sezonie zespół objął Masetti, który pełnił funkcję grającego trenera i poprowadził on zespół w regionalnych mistrzostwach okręgu rzymskiego. W tym czasie kilku zawodników przerwało swoje kariery, a inni, jak np. Pantó powrócili do ojczyzny. "Giallorossi" w osłabionym i składającym się w większości z młodych zawodników pochodzących z Rzymu składzie zajęli w rozgrywkach drugie miejsce za Lazio, a 8 goli w 7 meczach strzelił młody Mario Forlivesi. W 1945 roku Rzym przeżył dramat, gdy zawodnik ten zmarł na zapalenie opon mózgowo-rdzeniowych.

Pierwszym sezonem po zakończeniu wojny był sezon 1945/1946. Ligę włoską podzielono wówczas na dwie grupy: Północną i Centralno-Południową, a o mistrzostwo kraju w finałowej grupie miało walczyć 8 drużyn (6 z Serie A i 2 z Serie B). Romę prowadził wówczas były piłkarz drużyny Giovanni Degni. Pod jego wodzą klub zajął 3. miejsce w swojej grupie, a w finałowych rozgrywkach zajął miejsce 6. W kolejnych latach Roma spisywała się jednak słabiej. W sezonie 1946/1947 zajęła w Serie A zaledwie 15. miejsce wyprzedzając w tabeli jedynie Fiorentinę, Brescię, Venezię i Triestinę. W sezonie 1947/1948 drużynę szkolił kolejny Węgier, Imre Senkey, który ściągnął do zespołu swojego rodaka, Gyulę Zsengelléra. W trakcie sezonu karierę zakończył obrońca Luigi Brunella i po 26. kolejce ligowej (domowa porażka 0:2 z Bolonią) zastąpił Senkeya. W ostatecznym rozrachunku rzymianie zajęli 17. pozycję w ligowej tabeli. Latem 1948 z zespołu odszedł Amadei, który zasilił szeregi Interu Mediolan. Roma bez swojego czołowego zawodnika poprzednich lat zakończyła sezon na 15. miejscu, a jej kryzys trwał także w roku 1950, kiedy to na koniec sezonu 1949/1950 zakończyła rozgrywki zaledwie z dwupunktową przewagą nad strefą spadkową.

[edytuj] Lata 50.

W sezonie 1950/1951 pogłębił się kryzys Romy. Do drużyny przybyli trzej szwedzcy piłkarze: pomocnik Sune Andersson, napastnik Stig Sundqvist oraz obrońca Knut Nordahl, brat bardziej znanego Gunnara Nordahla. Zespół najpierw prowadził Adolfo Baloncieri, następnie Pietro Serantoni, a na końcu Guido Masetti. W 38. ligowych kolejkach "giallorossi" zwyciężyli zaledwie w 10 spotkaniach, zremisowali 8 i przegrali aż 20. Zdobywając zaledwie 28 punktów zajęli 19. pozycję (wyprzedzili jedynie Genoę) i po raz pierwszy w historii spadli do Serie B. W drugiej lidze nowym trenerem Romy został Giuseppe Viani. Pod jego wodzą rzymianie wygrali 22 z 38 spotkań i z przewagą jednego punktu nad Brescią Calcio wygrali ligę po roku powracając w szeregi ekstraklasy. W sezonie 1952/1953 Vianiego zastąpił Mario Varglien, a najważniejszymi transferami w letnim oknie transferowym były zakupy reprezentanta Danii, Helge Christiana Bronée, który w całym sezonie strzelił 6 bramek oraz Egista Pandolfiniego. Najlepszym strzelcem zespołu po raz drugi z rzędu został Carlo Galli. Roma zajęła 6. miejsce w lidze.

17 maja 1953 roku Roma przeniosła się ze Stadio Flaminio na nowoczesny i większy Stadio Olimpico. Dokonano też hitowego transferu - z Peñarolu Montevideo przybył prawoskrzydłowy Alcides Ghiggia, czołowy gracz reprezentacji Urugwaju, mistrz świata z 1950 i strzelec zwycięskiego gola w finałowym meczu z Brazylią (2:1). Do zespołu trafił też reprezentacyjny bramkarz Giuseppe "Bepi" Moro. Początek sezonu nie był udany dla Romy i po ośmiu kolejkach Vargliena zastąpił angielski szkoleniowiec Jesse Carver, autor mistrzostwa Włoch z Juventusem Turyn w 1950 roku. Doprowadził on Romę do 6. miejsca w lidze, a najlepszym strzelcem zespołu okazał się Pandolfini (13 goli).

W sezonie 1954/1955 Carver zajął z Romą 3. pozycję w Serie A. W tabeli rzymian wyprzedził tylko AC Milan i Udinese Calcio. Jednym z nowych zawodników stał się Węgier Istvan Nyers, który od razu wywalczył sobie miejsce w wyjściowej jedenastce i strzelił 11 goli będąc drugim strzelcem zespołu po Gallim (12 bramek). W 1955 roku Roma odpadła z rozgrywek o Puchar Europy Centralnej przegrywając w rundzie wstępnej z Vojvodiną Nowy Sad (1:4, 4:5). Po tych spotkaniach zwolniony został Carver, a jego miejsce zajął Węgier György Sárosi. W Serie A najlepszym strzelcem zespołu (13 trafień) został nowy nabytek Brazylijczyk z włoskim paszportem Dino Da Costa. Roma zajęła w lidze 6. miejsce, a sezon 1956/1957 zakończyła na miejscu 14. Da Costa, który 22-krotnie trafiał do siatki rywali został trzecim królem strzelców w historii rzymskiego klubu. Jego partnerem w ataku był Szwed Gunnar Nordahl, który przybył do "Wilków" z Milanu.

W 1957 roku trenerem Romy został kolejny Anglik, Alec Stock. Jednak z powodu nieznajomości języka włoskiego nie potrafił porozumieć się z zawodnikami, w związku z czym w drużynie dochodziło do konfliktów. W trakcie sezonu Stock został zwolniony i został zastąpiony przez kończącego wówczas karierę Nordahla. W ostatecznym rozrachunku "żółto-czerwoni" zajęli 5. miejsce w lidze. W letnim oknie transferowym 1958 do zespołu przeszedł kolejny reprezentant Szwecji Arne Selmosson. Wywalczył sobie miejsce na lewym skrzydle i z 16 golami na koncie był najlepszym strzelcem klubu w sezonu 1958/1959. W trakcie sezonu po raz drugi trenerem Romy został Węgier Sarosi.

[edytuj] Lata 60.

Przed sezonem 1959/1960 doszło do kolejnych zmian w Romie. Prezes Anacleto Gianni na stanowisku pierwszego trenera zatrudnił Alfreda Foniego, który z Interem Mediolan zdobywał mistrzostwa Włoch w latach 1953 i 1954. Jednym z nowych nabytków został argentyński snajper Pedro Manfredini. Roma zajęła 9. lokatę w Serie, a Pedro był najlepszym strzelcem zespołu (15 bramek). Po raz pierwszy w historii rzymianie wystąpili w istniejącym od roku Pucharze Miast Targowych. W pierwszej rundzie okazali się lepsi od niemieckiego Hannoveru, wygrywając 3:1 i remisując 1:1. W ćwierćfinale trafili na Union Saint-Gilloise, z którym w Belgii przegrali 0:2, a na Stadio Olimpico zremisowali 1:1 i tym samym zespół zakończył swój premierowy udział w europejskich pucharach.

W 1960 roku przed sezonem 1960/1961 Gianni dokonał kolejnego hitu transferowego wykupując z AC Milan Urugwajczyka Juana Alberto Schiaffino, drugiego po Ghiggii mistrza świata z 1950. Nowym piłkarzem został także kolejny już Argentyńczyk Francisco Lojacono, który do Romy trafił z Fiorentiny. Z drużyny odszedł natomiast Da Costa, który przeszedł do Atalanty Bergamo. W lidze Roma zajęła 5. miejsce, a w Pucharze Włoch dotarła do ćwierćfinału. Większy sukces osiągnęła jednak w europejskich pucharach. W Pucharze Miast Targowych w pierwszej rundzie zespół trafił na swoich pogromców z poprzedniego sezonu, Union Saint-Gilloise. W wyjazdowym meczu Włosi zremisowali 0:0, a w Rzymie rozgromili rywali 4:1. W ćwierćfinale trafili na 1. FC Köln. W pierwszym meczu Roma wygrała 2:0, w drugim zaś to Niemcy odnieśli zwycięstwo w takim samym stosunku i do awansu którejś z drużyn potrzebny był dodatkowy, trzeci mecz. W nim "giallorossi" zwyciężyli 4:1 i awansowali do półfinału. Potyczka z Hamburger SV także zakończyła się w trzech spotkaniach: najpierw dwa remisy 2:2 i 3:3, a w dodatkowym meczu rzymianie pokonali Niemców aż 6:0 i wywalczyli promocję do finału. W pierwszym spotkaniu z Birmingham City po godzinie prowadzili 2:0 po dwóch golach Manfrediniego, jednak w ostatnich dwunastu minutach Anglicy wyrównali dzięki bramkom Mike'a Hellawella i Bryana Orritta. W rewanżu na Stadio Olimpico Roma nie dała rywalom szans i od 56. minuty prowadziła po samobójczym strzale Briana Farmera, a w 90. minucie rywali dobił Paolo Pestrin i dzięki temu rzymski zespół po raz pierwszy w historii sięgnął po europejski puchar.I dla tego klub został przeniesiony z dalszej cześci miasta w okolice centrum

Birmingham: Johnny Schofield - Brian Farmer, Graham Sissons, Terrence Hennessey, Winston Foster - Malcolm Beard, Mike Hellawell - James Bloomfield, James Harris, Bryan Orritt, Bertie Auld. Trener: Gil Merrick.
Roma: Fabio Cudicini - Alfio Fontana, Giulio Corsini, Luigi Guiliano, Giacomo Losi - Sergio Carpanesi, Alberto Orlando - Dino Da Costa, Pedro Manfredini, Antonio Angelillo, Giampaolo Menichelli. Trener: Alfredo Foni.

Widzów: 21000.

Roma: Fabio Cudicini - Alfio Fontana, Giulio Corsini, Paolo Pestrin, Giacomo Losi - Sergio Carpanesi, Alberto Orlando - Francisco Lojacono, Pedro Manfredini, Antonio Angelillo, Giampaolo Menichelli. Trener: Alfredo Foni.
Birmingham: Johnny Schofield - Brian Farmer, Graham Sissons, Terrence Hennessey, Trevor Smith - Malcolm Beard, Mike Hellawell - James Bloomfield, James Harris, Bryan Orritt, James Singer. Trener: Gil Merrick.

Widzów: 60000.

Sezon 1961/1962 przeszedł w Rzymie bez większych sukcesów. Roma pod wodzą Argentyńczyka Luisa Carniglii zajęła 5. miejsce w lidze i dotarła do półfinału Pucharu Włoch. Natomiast w Pucharze Miast Targowych w pierwszej rundzie wylosowała wolny los, a w 1/8 finału nie sprostała angielskiemu Sheffield Wednesday w pierwszym meczu ulegając aż 0:4, a w rewanżu wygrywając skromnie 1:0. Największą gwiazdą stołecznego klubu sezonu 1962/1963 po raz kolejny stał się Manfredini, który zaliczając 19 trafień w Serie A został czwartym w historii królem strzelców w czerwono-żółtej koszulce. Zespół powtórzył osiągnięcie sprzed roku zajmując 5. miejsce. Pod wodzą Carniglii, a następnie Alfredo Foniego lepiej spisał się w PMT. Kolejno eliminował takie zespoły jak Altay Izmir (3:2, 10:1), Real Saragossa (4:2, 1:2) i Crvena Zvezda Belgrad (3:0, 0:2). W półfinale los skojarzył rzymian z drużyną Valencii, jednak już w pierwszym meczu Hiszpanie wygrali 3:0, a w rewanżu Roma zwyciężyła tylko 1:0 i odpadła z pucharu, a Valencia w finale pokonała Dinamo Zagrzeb 4:1 po dwumeczu.

Na przełomie lat 1963 i 1964 "giallorossi" spisywali się coraz słabiej w lidze - dopiero 12. pozycja na koniec sezonu. Dużo lepiej piłkarze spisywali się w rozgrywkach pucharowych. Wywalczyli swój pierwszy w historii Puchar Włoch dzięki zwycięstwu 1:0 w dwumeczowym finale z Torino Calcio, a jedynego gola zdobył Bruno Nicolè. W Pucharze Miast Targowych odpadli jednak już w 1/8 finału (3:1 i 0:4 z 1. FC Köln). Z czasem nastał jednak kryzys finansowy w klubie, a piłkarzom obcięto pensje. Z zespołu odszedł Angelo Benedicto Sormani, który zasilił Sampdorię Genua, a nowym szkoleniowcem został kolejny już Argentyńczyk Juan Carlos Lorenzo, który przybył z rywala zza miedzy, Lazio. Nie polepszył jednak gry drużyny, która zakończyła rozgrywki Serie A na 9. pozycji i po raz kolejny dość szybko odpadła z Pucharu Miast Targowych - w 1/8 finału 1:2, 0:1 z Ferencvárosem. Po sezonie nowy prezes Franco Evangelisti rozpoczął naprawę sytuacji finansowej klubu.

Evangelisti dokonał też zmian personalnych w klubie. Zatrudnił Oronza Pugliesego na miejsce zwolnionego Lorenzo, ale dopuścił do odejścia do Fiorentiny jednego z czołowych zawodników, Giancarla De Sistiego. W sezonie 1965/1966 klub w dalszym ciągu nie osiągnął większych sukcesów. Zajął 8. lokatę w lidze, ale dużym osiągnięciem było pokonanie 1:0 zdobywców Pucharu Mistrzów, Interu Mediolan, prowadzonego przez legendarnego Helenio Herrerę. W sezonie 1966/1967 piłkarze "czerwono-żółtych" również spisali się przeciętnie zajmując 10. miejsce w tabeli ligowej. Latem 1967 Evangelisti dokonał transferów w postaci mistrza świata z Chile Jaira da Costy i młodego Giuliana Taccoli z zespołu Genoi. Pod wodzą Pugliesego Roma nie przezwyciężyła kryzysu po raz drugi z rzędu kończąc sezon na 10. pozycji.

Przełomowym momentem miał być rok 1968. Nowy prezes klubu, Alvaro Marchini, zatrudnił Helenio Herrerę na stanowisku pierwszego trenera, znanego w środowisku piłkarskim jako "Maga". Helenio zdecydowanie postawił na Fabia Capella, który z czasem stał się jednym z czołowych włoskich piłkarzy. Pierwszym sukcesem nowego szkoleniowca było zdobycie Pucharu Włoch, dzięki wygraniu finałowej grupy z Torino, Cagliari Calcio i Foggią. W trakcie sezonu doszło jednak do tragedii. W grudniu 1968 zauważono zły stan zdrowia Taccoli, jednak badania lekarskie nie wykryły jego przyczyny. Lekarz klubowy Visalli postawił diagnozę o nawrocie kardiologicznej choroby zawodnika, jednak 16 marca 1969 Herrera postanowił wystawić zawodnika w meczu z Cagliari Calcio. Po zakończeniu meczu i udzieleniu wywiadu Giuliano przewrócił się na ziemię i mimo szybkiej reanimacji zmarł[10]. Pogrzeb zawodnika odbył się kilka dni później w Bazylice św. Pawła za Murami. Zdobyty kilka miesięcy później puchar zawodnicy zadedykowali zmarłemu Giuliano.

[edytuj] Lata 70.

Latem 1969 karierę piłkarską zakończył Giacomo Losi, który obecnie dzierży rekord klubowy pod względem występów w Serie A (386 spotkań). Herrera w lidze nie odniósł sukcesu i doprowadził Romę do 10. pozycji. Po raz pierwszy w swojej historii rzymianie wystąpili w rozgrywkach Pucharu Zdobywców Pucharów. W pierwszej rundzie pokonali północnoirlandzki amatorski Ards F.C. (0:0, 3:1), a w drugiej dzięki rzutowi monetą awansowali dalej kosztem PSV Eindhoven (1:0, 0:1). W ćwierćfinale na Włochów czekali Turcy z Göztepe AŞ. W Rzymie Roma wygrała 2:0, a w Izmirze padł bezbramkowy remis. W półfinale "giallorossi" trafili na Górnik Zabrze. 1 kwietnia na Stadio Olimpico prowadzenie objęli zabrzanie po strzale Jana Banasia w 28. minucie, jednak w 53. minucie wyrównał z rzutu wolnego Elvio Salvori. Rewanż został rozegrany na Stadionie Śląskim w Chorzowie w obecności około 100 tysięcy widzów. Już w 9. minucie gola zdobył Fabio Capello dobijając swój strzał z rzutu karnego. Do 90. minuty podopieczni Herrery grali pokaz włoskiego catenaccio, jednak w ostatniej minucie sfaulowany w polu karnym został Jerzy Gorgoń, a jedenastkę skutecznie wykorzystał Włodzimierz Lubański. W dogrywce po raz drugi trafił Lubański, a w 120. minucie wyrównał Francesco Scaratti i do rozstrzygnięcia potrzebny był trzeci mecz. Na Stade de la Meinau w Strasburgu w 40. minucie gola zdobył Lubański, a w 57. z rzutu karnego wyrównał Capello. Dogrywka także nie przyniosła awansu żadnej z drużyn i o tym zadecydował rzut monetą i to Górnik znalazł się w finale PZP. Mecze z Górnikiem były zarazem jedynym pojedynkiem Romy z polskim zespołem.

Latem 1970 doszło do wymiany składu w Romie. Zespół opuścili Capello, Fausto Landini i Luciano Spinosi, którzy trafili do Juventusu. Transfery te spowodowały złość i manifestację "tifosich" klubu i w zamian prezes Marchini ściągnął do zespołu takich piłkarzy jak Luis Del Sol, Gianfranco Zigoni, Roberto Vieri oraz drugi mistrz świata z 1962 po Jairze, Amarildo. W Serie A rzymianie zajęli 6. pozycję, ale jeszcze w trakcie sezonu Herrera zrezygnował ze stanowiska pierwszego trenera i jego miejsce zajął Luciano Tessari. Latem 1972 Marchiniego zastąpił Gaetano Anzalone, który ponownie namówił Herrerę do prowadzenia klubu. Argentyńczyk wywalczył kolejny sukces - Anglo-Italian Cup (wygrana 3:1 w finale z Blackpool F.C.). W sezonie 1972/1973 "Mag" także poprowadził zespół, jednak 17 grudnia na Stadio Olimpico w spotkaniu z Interem (0:2) doszło do zamieszek, w wyniku których 25 osób zostało rannych. Kibice byli niezadowoleni z wyników zespołu i niedługo potem Herrerę zastąpił Antonio Trebiciani.

W 1973 roku zespół objął Manilo Scopigno, który 3 lata wcześniej zdobył scudetto z Cagliari. W Romie jednak zupełnie nie sprawdził się, a po sześciu ligowych kolejkach zespół zdobył zaledwie 4 punkty. Wówczas Anzalone zatrudnił Nilsa Liedholma, który ostatecznie zajął z klubem 8. miejsce. W sezonie 1974/1975 Szwed jeszcze lepiej ustawił zawodników, że ci do przedostatniej kolejki walczyli o mistrzostwo kraju, ostatecznie tracąc 2 punkty do SSC Napoli i 4 do Juventusu. W sezonie 1975/1976 "wilki" wystąpiły w Pucharze UEFA (następcy Pucharu Miast Targowych), a swój udział zakończyły w nim po 1/8 finału dwukrotnie ulegając 0:1 Club Brugge. W sezonie 1976/1977 Nils przebudował zespół. Do Lazio odszedł Franco Cordova, a w pierwszym składzie coraz więcej zaczęli grywać młodzi wychowankowie klubu Agostino Di Bartolomei i Bruno Conti. Zarówno w 1977, jak i 1978 rzymianie zajmowali 8. pozycję w lidze, a w tym drugim przypadku już pod wodzą trenera Gustava Giagnoniego. W 1979 roku było to miejsce 10., pomimo że do zespołu trafił Roberto Pruzzo z Genoi, a szkoleniowcem został Ferruccio Valcareggi, były selekcjoner "Squadra Azzurra".

[edytuj] Lata 80.

W sezonie 1979/1980 nowym prezesem Romy został Dino Viola. Jego pierwszymi posunięciami było zatrudnienie Nilsa Liedholma na stanowisku pierwszego szkoleniowca zespołu i ściągnięcie do zespołu 20-letniego wówczas Carla Ancelottiego z Parmy. Liedholm doprowadził zespoł do kolejnego sukcesu, jakim było zdobycie Pucharu Włoch. Roma pokonała Torino po rzutach karnych, a największy udział w tym miał bramkarz Franco Tancredi, który tym występem wywalczył sobie pewne miejsce w wyjściowej jedenastce. W lidze rzymianie zajęli 7. pozycję, głównie z powodu afery korupcyjnej i ukaraniu Milanu i Lazio. Latem 1980 do zespołu ściągnięto reprezentanta Brazylii Falcão. Liedholm prowadził zespół coraz lepiej i na koniec sezonu 1980/1981 wywalczył wicemistrzostwo Włoch tracąc dwa punkty do Juventusu. O mistrzostwie zadecydował jednak mecz z turyńczykami, w którym sędzia Paolo Bergamo nie uznał prawidłowo zdobytego gola przez obrońcę Maurizia Turonego. Ten sam arbiter rok wcześniej był uwikłany w aferę "calciopoli". Indywidualnym sukcesem Roberta Pruzza był tytuł króla strzelców (18 goli). W czerwcu do wicemistrzostwa "giallorossi" dołożyli drugi z rzędu krajowy puchar i po raz drugi z rzędu pokonali po serii rzutów karnych Torino. Natomiast w Pucharze Zdobywców Pucharów rzymianie niespodziewanie odpadli już w pierwszej rundzie przegrywając z NRD-owskim FC Carl Zeiss Jena (3:0, 0:4).

W sezonie 1981/1982 Roma znów należała do czołówki ligowej. Kolejny raz wysoką skutecznością popisał się Pruzzo, który uzyskując 15 trafień znów był najlepszym strzelcem Serie A. Wraz z kolegami z drużyny znów zajął miejsce na podium, ale tym razem "żółto-czerwoni" stracili 7 punktów do drugiej Fiorentiny i 8 do mistrzowskiego Juventusu. Przygoda z Pucharem Zdobywców Pucharów dla rzymian zakończyła się w ćwierćfinale. Najpierw wyeliminowali oni północnoirlandzką Ballymenę United (2:0, 4:0), jednak właśnie w 1/4 finału odpadli po meczach z FC Porto (0:2, 0:0). Bardziej obfity w sukcesy sezon dopiero jednak nadszedł. W 1983 roku po raz pierwszy od 41 lat stołeczni piłkarze pod wodzą Liedholma sięgnęli po tytuł mistrzowski. W 30 kolejkach zdobyli wygrali 16 spotkań, a łącznie zdobyli 43 punkty, o 4 więcej od Juve i o 5 od trzeciego Interu. W lidze ponieśli tylko 3 porażki - 0:1 z Sampdorią Genua, oraz dwie po 1:2 z Juventusem. W Pucharze UEFA podopieczni szwedzkiego szkoleniowca dotarli do ćwierćfinału, gdzie musieli uznać wyższość kolejnej portugalskiej drużyny, SL Benfica (1:2, 1:1).

W sezonie 1982/1983 Roma uzyskała tylko 2 punkty mniej w Serie A od Juventusu i zawodnicy musieli się zadowolić wicemistrzostwem Włoch. Po raz trzeci w ciągu pięciu lat "żółto-czerwoni" sięgneli po krajowy puchar, tym razem w finale wygrywając z zespołem Hellas Werona (1:0, 1:1). Jako mistrz Włoch wystąpili po raz pierwszy w historii w Pucharze Europy. W pierwszej rundzie natrafili na szwedzki IFK Göteborg, jednak awans praktycznie zapewnili sobie po pierwszym meczu wygrywając 3:0. Rewanż był formalnością i mistrz Szwecji wygrał w Göteborgu tylko 2:1. W 1/8 finału rywalem Romy zostali Bułgarzy z CSKA Sofia. Rzymianie zarówno na własnym stadionie, jak i na wyjeździe, wygrali po 1:0 awansując tym samym do 1/4 finału. Tam rywalem Włochów było Dynamo Berlin, mistrz NRD, który w Rzymie poległ przegrywając 0:3, a u siebie wygrał zaledwie 2:1. Dużo bardziej dramatyczny przebieg miał dwumecz półfinałowy, w którym Roma zmierzyła się z ze szkockim Dundee United. W Szkocji rzymianie ponieśli porażkę 0:2, jednak na Stadio Olimpico po pierwszej połowie prowadzili 2:0 po dwóch trafieniach Pruzzo, a w 58. minucie trzeciego gola zdobył Agostino Di Bartolomei i dzięki zwycięstwu 3:0 awansowali do finału Pucharu Europy. Finał z zespołem Liverpoolu odbył się na Stadio Olimpico, który miał być atutem Romy. W 13. minucie spotkania Franco Tancredi odbił się od napastnika "The Reds" Ronnie Whelana i wypuścił piłkę z rąk. Obrońca Michele Nappi niefortunnie jednak wybił futbolówkę wprost w golkipera Romy, a ta trafiła do Phila Neala, który zdobył gola strzałem do pustej bramki. Roma atakowała by doprowadzić do remisu i w 42. minucie Pruzzo, lobując Bruce'a Grobbelaara, wyrównał. Kolejne minuty, jak i dogrywka nie przyniosły rozstrzygnięcia i o wyniku meczu miały zdecydować rzuty karne. Po pierwszej serii było 1:0 dla Romy - Steve Nicol trafił nad bramką, a Di Bartolomei pokonał Grobbelaara. W drugiej serii Phil Neal wyrównał, a Bruno Conti posłał swój strzał, podobnie jak Nicol, nad bramką. Kolejne strzały Graeme Sounessa, Ubalda Righettiego i Iana Rusha lądowały w bramce i wtedy do piłki podszedł Francesco Graziani. Grobbelaar rozpoczął tańce na linii bramkowej i wytrącił napastnika Romy z równowagi - piłka trafiła w poprzeczkę i wyszła w trybuny. Liverpoolowi wystarczyło pewne wykonanie karnego przez Alana Kennedy'ego i Anglicy po raz czwarty w historii sięgnęli po Puchar Europy.

Liverpool: Bruce Grobbelaar - Phil Neal, Mark Lawrenson, Alan Hansen, Alan Kennedy - Craig Johnston ('72 Steve Nicol), Sammy Lee, Graeme Souness, Ronnie Whelan - Kenneth Dalglish ('94 Michael Robinson), Ian Rush. Trener: Joe Fagan.
Roma: Franco Tancredi - Michele Nappi, Dario Bonetti, Ubaldo Righetti, Sebastiano Nela - Agostino Di Bartolomei, Falcão, Toninho Cerezo ('115 Mark Strukelj); Bruno Conti, Roberto Pruzzo ('64 Odoacre Chierico), Francesco Graziani. Trener: Nils Liedholm.

Widzów: 69693. Sędziował: Erik Fredriksson (Szwecja)

Zbigniew Boniek - jedyny, jak do tej pory, Polak w Romie

Po przegranym finale Pucharu Europy z pracy zrezygnował Nils Liedholm. Jego miejsce w Romie zajął rodak Sven-Göran Eriksson, który zdobył dwa tytuły mistrza Portugalii z Benficą. Zarówno w lidze (7. miejsce), jak i Pucharze Włoch (1/8 finału) nie odniósł on sukcesu. W Pucharze Zdobywców Pucharów natomiast Roma wyeliminowała najpierw Steauę Bukareszt (1:0, 0:0), a następnie walijski Wrexham A.F.C. (1:0, 2:0). Odpadła jednak w ćwierćfinale w pierwszym meczu przegrywając aż 1:4 z Bayernem Monachium (w rewanżu padł remis 0:0). Latem 1985 do Romy ściągnięto z Juventusu Zbigniewa Bońka, który miał stać się liderem drugiej linii zespołu. Piłkarze pod wodzą Erikssona początkowo zajmowali 9. miejsce w Serie A, jednak z czasem zaczęli wygrywać kolejne mecze, w tym 3:0 z Juventusem. W ostatnich dwóch kolejkach "giallorossi" podejmowali zdegradowane już US Lecce i Como Calcio. Z tymi pierwszymi niespodziewanie ulegli u siebie 2:3, a z Como ponieśli porażkę 0:1 i ostatecznie przypadło im wicemistrzostwo Włoch. Na pocieszenie Bońkowi i jego kolegom pozostał wygrany Puchar Włoch (1:2, 2:0 w finale z Sampdorią) oraz trzeci tytuł króla strzelców dla Pruzzo. Eriksson w Romie pracował jeszcze przez jeden sezon - 1986/1987, ale już na dwie kolejki przed końcem zastąpił go były gracz klubu, Angelo Sormani. W Serie A Roma zajęła 7. lokatę, a z Pucharu Zdobywców Pucharów odpadła już w 1/6 finału (2:0, 0:2 i porażka w serii rzutów karnych z Realem Saragossa).

Przed sezonem 1987/1988 doszło do zmian personalnych. Nowym szkoleniowcem po raz kolejny został Liedholm, a do klubu sprowadzono piłkarza Lazio, Lionella Manfredonię. Jego transfer wywołał początkowo protesty u "tifosich" Romy z powodu udziału w aferze korupcyjnej "calciopoli". Liedholm doprowadził Romę do 3. pozycji w tabeli za Milanem i SSC Napoli. Po sezonie z klubu odeszli Boniek i Pruzzo, a w ich miejsce zakupiono Ruggiera Rizzitellego z AC Cesena, Brazylijczyków Andradego i Renato Gaúcho oraz wypożyczono Daniele Massaro z Milanu. Grając nowym składem "giallorossi" zajęli 7. miejsce, a w Pucharze UEFA zostali wyeliminowani w 1/8 finału przez Dynamo Drezno (0:2, 2:2). W trakcie sezonu obwiązki trenerskie Liedholma przejął Luciano Spinosi. Najlepszym strzelcem zespołu po raz drugi z rzędu został pomocnik Giuseppe Giannini.

[edytuj] Lata 90.

W nową dekadę lat 90. Romę wprowadził nowy trener Luigi Radice. W sezonie 1989/1990 nie osiągnął jednak większych sukcesów. Zajął 6. miejsce w lidze, a z Pucharu Włoch rzymianie zostali wyeliminowani w półfinale przez Juventus przegrywając 0:2 i wygrywając 3:2. Po roku pracy Radice został zwolniony, a Dino Viola zatrudnił 47-letniego wówczas Ottavia Bianchiego. Doszło też do zmian w składzie. Legenda klubu Bruno Conti zakończył sportową karierę, a drużynę wzmocniono Amedeo Carbonim z Parmy i Brazylijczykiem Aldairem z Benfiki. W trakcie sezonu u bramkarza Angela Peruzziego i napastnika Andrei Carnevale wykryto niedozwolone substancje i ukarano ich roczną dyskwalifikacją (tzw. afera Lipopill). W maju Bianchi doszedł z Romą do finału Coppa Italia, w którym jego podopieczni okazali się lepsi od zawodników Sampdorii. Wygrywając 3:1 i remisując 1:1 zdobyli to trofeum. W 1. rundzie Pucharu UEFA rzymianie poradzili sobie z Benficą, dwukrotnie zwyciężając 1:0. W 1/16 finału natrafili na Valencię i po remisie 1:1 wygrali na własnym stadionie 2:1 awansując do dalszej rundy. W 1/8 finału najpierw rozgromili 5:0, następnie wygrali 2:0 z Girondins Bordeaux by w ćwierćfinale wykazać wyższość nad belgijskim Anderlechtem (3:0, 3:2). Zarówno w pierwszym meczu z Bordeaux, jak i Andrlechtem Niemiec Rudi Völler zdobywał hat-trick. Roma przebrnęła także fazę półfinałową uzyskując remis 0:0 i zwycięstwo 2:1 z Brøndby IF (w 88. minucie decydujący gol Völlera, który z 10 golami był królem strzelców Pucharu UEFA). W finale na rzymian czekał rywal z północy kraju, Inter. W 55. minucie meczu na San Siro Lothar Matthäus wykorzystał rzut karny po faulu Antonia Comiego na Nicoli Bertim, a 10 minut poźniej po rajdzie Jürgena Klinsmanna wynik na 2:0 ustalił Berti. W rewanżu na Stadio Olimpico już w 6. minucie Ruggiero Rizzitelli trafił w słupek, ale Giovanni Trapattoni ustawił zespół defensywnie i Roma nie potrafiła znaleźć sposobu na zdobycie gola. Dopiero w 81. minucie Rizzitelli pokonał Waltera Zengę, ale "giallorossi" nie zdołali wyrównać stanu dwumeczu i Puchar UEFA pojechał do Mediolanu.