Geologia
Z Wikipedii
Geologia - (z grec. gê - Ziemia, logos - słowo, nauka) jedna z nauk o Ziemi, zajmuje się budową, własnościami i historią Ziemi oraz procesami zachodzącymi w jej wnętrzu i na jej powierzchni, dzięki którym ulega ona przeobrażeniom.
Spis treści |
[edytuj] Rozwój geologii
Pierwsze próby wyjaśnienia procesów przyrodniczych podejmowali już filozofowie starożytni. Heraklit z Efezu za przyczynę wszechrzeczy uważał ogień. W pismach Herodota znajdujemy informacje ściśle geologiczne. Arystoteles sądził, że lądy były wielokrotnie zalewane przez morze. Eratostenes z Cyreny w dziele Geographica stworzył podwaliny nauk geograficznych.
Pliniusz Starszy w I w n.e. napisał 37 ksiąg Historii naturalnej, która przez wiele wieków była głównym źródłem wiedzy w zakresie nauk o Ziemi (zwłaszcza mineralogii).
Wieki średnie były okresem zastoju w europejskich naukach przyrodniczych. Dopiero rozwój górnictwa przyniósł wiele nowych obserwacji z dziedziny geologii.
W XVII i XVIII w. wzrosło zainteresowanie wnętrzem naszej planety. Hipotezy dotyczące powstania i budowy Ziemi znajdujemy w dziełach Kartezjusza, Athanasiusa Kirchera czy Georga-Louisa Buffona.
Przełom XVIII i XIX wieku był okresem ostrych starć pomiędzy zwolennikami dwóch kierunków w geologii: neptunizmu i plutonizmu.
Na przełom XVIII i XIX wieku przypada również aktywność Stanisława Staszica, którego dzieło O ziemiorództwie Karpatow i innych gor i rownin Polski, wydane w 1815 r., było pierwszym w języku polskim, obszernym opisem budowy geologicznej Polski i krajów ościennych.
W XIX wieku uwagę geologów przyciągały problemy posłużenia się szczątkami organicznymi zawartymi w skałach (skamieniałości) przy ustalaniu wieku skał. William Smith wprowadził pojęcie skamieniałości przewodniej i stworzył zasady stratygrafii. Badania skamieniałości pozwoliły Georgesowi Cuvierowi, twórcy paleontologii, sformułować teorię katastrof (w końcu XX wieku teoria ta odżyła pod nazwą neokatastrofizm). Przeciwnikiem teorii Cuviera był Charles Lyell, który rozwinął hipotezę Jamesa Huttona znaną pod nazwą uniformitarianizmu.
Rozwój nowoczesnej geologii datuje się od połowy ubiegłego wieku. Eduard Suess, zajmujący się głównie tektoniką, stworzył syntezę wiedzy geologicznej przełomu XIX i XX wieku. Léonce Élie de Beaumont stworzył teorię kontrakcji, zgodnie z którą procesy górotwórcze zachodzące na Ziemi miałyby być związane z jej kurczeniem się. James Dwight Dana był twórcą systematyki minerałów, a także wprowadził do geologii termin geosynklina. Olbrzymie znaczenie miały prace Alfreda Wegenera, którego poglądy leżą u podstaw współczesnej teorii tektoniki płyt litosfery, najpełniej tłumaczącej niemal wszystkie zjawiska rządzące ewolucją skorupy ziemskiej.
[edytuj] Podział
W miarę postępu badań wyodrębniły się liczne działy geologii, które dzisiaj są w znacznym stopniu naukami samodzielnymi. Najważniejszymi z nauk geologicznych są:
- Geologia podstawowa
- Geologia stosowana - wykorzystuje wyniki geologii podstawowej do celów praktycznych;
Naukami pomocniczymi w geologii są kartografia geologiczna oraz paleontologia, zwłaszcza w zagadnieniach dotyczących biostratygrafii. Dziedziną pokrewną jest geofizyka.
[edytuj] Zobacz też
- ery i okresy geologiczne
- przegląd zagadnień z zakresu geologii
- geofizyka - geochemia - geomorfologia - Paleoklimatologia
- mineralogia - petrografia
- paleontologia
- tektonika - stratygrafia
- górnictwo
- geotechnika
- geoinformatyka
[edytuj] Linki zewnętrzne
- Państwowy Instytut Geologiczny
- Instytut Nauk Geologicznych Polskiej Akademii Nauk
- Departament Geologii i Koncesji Geologicznych Ministerstwa Środowiska
| Na peronie w Zebrzydowicach |
|
Zatrzymują się tu międzynarodowe pociągi z Moskwy, Wiednia, Budapesztu, Warszawy. Jeżdżą nimi wycieczki, turyści, biznesmeni... Dla wielu Zebrzydowice to pierwszy kontakt z Polską. I co widzą?
|
| Ostatnia taka przysięga |
|
Kilkudziesięciu żołnierzy wcielonych niedawno do 22 Batalionu Piechoty Górskiej było bohaterami ostatniego w historii tej jednostki ślubowania złożonego według dotychczas obowiązujących zasad.
|
| Wielki hazard w małym mieście |
|
Radni uchwalili, że w Chojnicach może działać kasyno gry. To szansa dla miasta, Chojnice będą takim pomorskim Las Vegas - twierdzą lobbyści, hazard jest kryminogenny - uważa opozycja, która boi się demoralizacji młodzieży.
|
| Nowe radiowozy w sądeckiej policji |
|
Sądecka policja wzbogaciła się o dwa nowe radiowozy. Część pieniędzy - na zakup pojazdów - przeznaczyła Wojewódzka Komenda Policji.
|
| Stracił nogę pod lokomotywą |
|
Pijany 35-latek stracił w poniedziałek nogę na kładce dla pracowników PKP, w rejonie leszczyńskiego (Wielkopolskie) dworca. Mężczyznę potrąciła lokomotywa manewrowa.
|