Imperium brytyjskie
Z Wikipedii
 |
Niektóre informacje zawarte w artykule wymagają weryfikacji. Do weryfikacji: Błąd merytoryczny Wielka Brytania istniała dopiero od 1707 |
 |
Treść tego hasła może nie być zgodna z zasadami neutralnego punktu widzenia. Zajrzyj na stronę dyskusji i pomóż go poprawić. |
 |
Ten artykuł wymaga uzupełnienia źródeł podanych informacji. Aby uczynić go weryfikowalnym, należy podać przypisy do materiałów opublikowanych w wiarygodnych źródłach. |
| British Empire Imperium brytyjskie |
||||
|
||||
| Hymn: God Save the Queen (Boże, chroń królową) |
||||
 |
||||
| Język urzędowy | angielski | |||
| Język używany | angielski, francuski itd. | |||
| Stolica | Londyn | |||
| Typ państwa | monarchia parlamentarna, imperium kolonialne | |||
| Ostatnia głowa państwa | król Jerzy V Windsor | |||
| Ostatni szef rządu | premier Stanley Baldwin | |||
| Powierzchnia • całkowita |
1. na świecie około 30 000 000 km² |
|||
| Liczba ludności (1945) • całkowita • gęstość zaludnienia • narodowości |
bd. na świecie 400-500 milionów bd. osób/km² Hindusi, Kanadyjczycy, Afrykańczycy, Nowozelandczycy, Australijczycy i Arabowie. |
|||
| Jednostka monetarna | funt szterling (£) | |||
| Data powstania | 1607 r. (pierwsza kolonia w Wirginii) | |||
| przemianowanie na Brytyjską Wspólnotę Narodów | wydarzenia I i II wojny światowej 1931 i po 1945 r. |
|||
| Religia dominująca | brak (w różnych częściach imperium występuje katolicyzm, islam, anglikanizm, protestantyzm i religie pierwotne) | |||
| Strefa czasowa | UTC od –12 (Hawaje) do 12 (Fidżi) |
|||
| Terytoria zależne | Egipt i Sudan Anglo-Egipski |
|||
| Terytoria autonomiczne | Kanada Nowa Zelandia RPA i Australia |
|||
 |
||||
| imperium brytyjskie w 1921 | ||||
Imperium brytyjskie – potoczne określenie Wielkiej Brytanii i Irlandii wraz z koloniami i innymi terytoriami zależnymi monarchii brytyjskiej, które łącznie stanowiły jedno z największych imperium w dziejach ludzkości. Od 1876 r. także nazwa własna jako Imperium Brytyjskie, gdy królowa Wiktoria przyjęła tytuł cesarzowej Indii. Na początku XX wieku imperium było zamieszkane przez ok. 400-500 mln ludzi (liczba ta była zmienna), co stanowiło blisko 1/4 populacji świata. W 1922 r., Imperium Brytyjskie osiągnęło rozmiar 36,6 milionów km², stając się największym państwem w historii ludzkości (około jednej czwartej powierzchni świata). Imperium brytyjskie tworzyło się przez około 300 lat w wyniku ekspansji handlowej, działalności osadniczej lub podbojów monarchii brytyjskiej. Jego tereny były porozrzucane po wszystkich kontynentach świata, przez co uzyskało miano "imperium nigdy niezachodzącego słońca". Największe czasy świetności tego mocarstwa przypadały na ostatnią dekadę XIX oraz na początek XX wieku.
Hegemonia imperium przyczyniła się do ogromnego wzrostu ekonomicznego Wielkiej Brytanii i znacznie wzmocniła jej pozycję na arenie międzynarodowej.
Kolonie brytyjskie, czyli tereny zależne od Wielkiej Brytanii, przyjęły język, technologię, strukturę administracyjną i prawną na wzór brytyjskiego modelu. U schyłku imperium Wielka Brytania starała się zaszczepić na stałe demokrację parlamentarną i system prawny w usamodzielniających się koloniach – jednak z różnym skutkiem. Prawie wszystkie byłe kolonie brytyjskie przyłączyły się do Wspólnoty Narodów, stowarzyszenia, które zastąpiło Imperium Brytyjskie.
Polityka brytyjska wobec kolonii była skierowana przede wszystkim na zysk i zaspokojenie potrzeb gospodarczych Wielkiej Brytanii. Gospodarki brytyjskich kolonii były rozwijane głównie jako baza surowcowa dla Wielkiej Brytanii, przez co były zacofane pod względem rozwoju przemysłu wytwórczego. Pod panowanie imperium brytyjskiego dostały się między innymi Indie – zwane perłą brytyjskiej korony, Zimbabwe, Sudan, Uganda, Irak, Gujana i Fidżi.
Niektóre kraje, takie jak Kenia, chciały odzyskać całkowitą niepodległość, jednak władze kolonialne tego kraju tak zmanipulowały powstanie Mau Mau, że przeobraziło się ono w wojnę domową. Rezultatem tego była śmierć 18-30 tys. rdzennych mieszkańców Kenii oraz śmierć tylko 22 białych.
Jako pierwszy terminu "imperium brytyjskie" użył astrolog, alchemik i matematyk doktor John Dee, podwładny królowej Elżbiety I.
[edytuj] Zobacz też
.svg){kind=small}
Kongo Belgijskie • 
Imperium brytyjskie • 
Francuskie imperium kolonialne • 
Kolonie niemieckie • .svg){kind=small}
Portugalskie imperium kolonialne • 
Imperium rosyjskie • 
Kolonie Polski
| Koniec wojny gazowej? Czesi: Jest porozumienie! |
|
Czeskie przewodnictwo w UE poinformowało w czwartek wieczorem, że jest porozumienie z Rosją ws. rozmieszczenia misji unijnych obserwatorów, którzy mają monitorować przepływ rosyjskiego gazu przez Ukrainę do Unii Europejskiej.
|
| Radom: Pożar kamienicy, mieszkańcy na mrozie |
|
W czwartek wieczorem zapaliła się dwukondygnacyjna kamienica w centrum Radomia. Prawdopodobnie przyczyną pożaru był wybuch butli gazowej. Ewakuowano kilkanaście osób.
|
| Prezydent Kaczyński twardy, a nie miękki |
|
Prezydent Lech Kaczyński przybył w czwartek wieczorem do czeskiej Pragi. W planie kilkugodzinnej wizyty są rozmowy z prezydentem Vaclavem Klausem i premierem Mirkiem Topolankiem. Jednym z głównych tematów rozmów będzie sprawa kryzysu gazowego.
|
| Przerażająca relacja Czerwonego Krzyża z Gazy |
|
W niezwykle ostrych słowach Międzynarodowy Czerwony Krzyż upomniał Izrael za uniemożliwianie lub utrudnianie karetkom pogotowia wywożenia rannych z terenów walk w Strefie Gazy.
|
| Chiny już nie chcą pożyczać pieniędzy Ameryce |
|
Chiny zaczynają ograniczać pożyczanie pieniędzy USA w postaci wykupywania amerykańskich obligacji skarbowych - pisze czwartkowy "New York Times". Na krótką metę może to być bolesne dla zadłużonych i pogrążonych w recesji Stanów Zjednoczonych.
|