Jean-Bédel Bokassa
Z Wikipedii
Jean-Bédel Bokassa (ur. 15 lutego 1921 w Bobangi, zm. 3 listopada 1996 w Bangi) – wojskowy i polityk środkowoafrykański, dyktator w okresie od 1 stycznia 1966 do 20 września 1979.
Spis treści |
[edytuj] Młodość i kariera
Jean-Bédel Bokassa urodził się w Bobangi 15 lutego 1921. Jego ojca zamordowano, gdy miał 6 lat, a później samobójstwo popełniła jego matka. Mały Bokassa był wychowywany przez francuskich misjonarzy, planował zostać księdzem. Jednak w wieku 18 lat wstąpił do francuskiej armii i walczył po stronie Wolnej Francji podczas II wojny światowej, za co został uhonorowany orderem Legii Honorowej. Po uzyskaniu niepodległości przez Republikę Środkowoafrykańską wstąpił do jej armii. Bokassa, będąc kuzynem prezydenta Davida Dacko i bratankiem jego poprzednika, Barthelemiego Bogandy, szybko awansował do stopnia pułkownika i w 1963 został naczelnym dowódcą armii środkowoafrykańskiej.
[edytuj] Dyktator
1 stycznia 1966 r. w obliczu bankructwa kraju i zagrożenia ogólnokrajowymi strajkami Bokassa dokonał niemal bezkrwawego zamachu stanu, obalając autokratycznego prezydenta Davida Dacko. Bokassa objął stanowisko prezydenta i przewodniczącego jedynej partii kraju - Ruchu Rozwoju Społecznego Czarnej Afryki (MESAN), a następnie zniósł konstytucję z 1959 roku.
W kwietniu 1969 r. nieudany pucz wojskowy dał Bokassie pretekst do dalszego przejmowania władzy. W marcu 1972 r. Bokassa ogłosił się dożywotnim prezydentem Republiki Środkowoafrykańskiej. W grudniu tego samego roku miała miejsce kolejna nieudana próba obalenia Bokassy, a w lutym 1976 r. próbowano go zabić.
Po spotkaniu z przywódcą Libii, pułkownikiem Kadafim, Bokassa przyjął islam i zmienił imię na Salah ad-Din Ahmed Bokassa. Wkrótce jednak, zawiedziony w swych nadziejach na pomoc ze strony Libii, powrócił do wiary katolickiej.
4 grudnia 1976 r. na kongresie MESAN Bokassa proklamował monarchię i zmienił nazwę kraju na Cesarstwo Środkowoafrykańskie. Wprowadził nową konstytucję i koronował się na cesarza Bokassę I podczas wielkiej ceremonii 4 grudnia 1977 r. Oprawa tego wydarzenia, wzorowanego na ceremonii koronacyjnej Napoleona, kosztowała 20 mln USD, co stanowiło 1/3 budżetu tego jednego z najbiedniejszych krajów Afryki. Tron wykonany został ze złoconego brązu w kształcie orła, a cesarska korona warta 5 mln USD była wysadzana 5 tysiącami diamentów.
Pomimo że cesarstwo miało być monarchią konstytucyjną, nie zostały przeprowadzone żadne znaczące reformy, a wszelka opozycja była tłumiona. Powszechne były tortury, a sam Bokassa miał rzekomo czasem brać w nich udział.
Pomimo, iż Bokassa faktycznie rządził w stylu dyktatorskim, był wspierany przez Francję, a francuski prezydent Valéry Giscard d'Estaing był częstym gościem Bokassy. Francja wspierała Bokassę finansowo i militarnie, w zamian otrzymując rudy uranu potrzebne do kontynuowania swojego programu nuklearnego.
[edytuj] Przewrót w 1979
Francja wycofała swoje poparcie dla dyktatora po wydarzeniach, które miały miejsce 17 kwietnia 1979 r. 100 licealistów biorących udział w protestach przeciw wprowadzeniu nowych, obowiązkowych uniformów szkolnych, zostało zatrzymanych i zmasakrowanych. Udział w morderstwie, a także w jedzeniu zwłok, był przypisywany również Bokassie. To spowodowało, że francuskie oddziały komandosów, wykorzystując nieobecność Bokassy w kraju (udał się on do Libii, by ubiegać się o kredyt), 20 września 1979 r. wsparły przewrót, w wyniku którego przywrócono republikę, a David Dacko został ponownie prezydentem. Sam Bokassa, po krótkim pobycie w Wybrzeżu Kości Słoniowej, uzyskał azyl we Francji.
[edytuj] Życie po 1979
W grudniu 1980 r. Bokassa został zaocznie skazany na śmierć. 23 października 1986 r., licząc na odzyskanie władzy, powrócił z Francji do Bangi, jednak został tam aresztowany przez policję. Po procesie, w którym oskarżono go o zdradę, morderstwo, kanibalizm i malwersacje, 12 czerwca 1987 r. został ogłoszony wyrok ponownie skazujący Bokassę na śmierć, uniewinniający go jedynie od zarzutu kanibalizmu. W lutym 1988 r. kara śmierci została zmieniona na karę dożywotniego więzienia. 1 sierpnia 1993 r. Bokassa opuścił więzienie na mocy amnestii ogłoszonej przez prezydenta André Kolingbę. Bokassa zmarł na atak serca 3 listopada 1996 r.
[edytuj] Ocena
Bokassa miał 17 żon i przynajmniej 55 dzieci, choć niektóre źródła podają, że było ich nawet 62. Przez wielu uważany jest za osobę psychopatyczną, uważał się za 13. apostoła. Niewątpliwie jednak był jednym z najokrutniejszych dyktatorów, porównywanym często do ugandyjskiego dyktatora Idi Amina Dady. Bokassa na Dzień Matki w 1971 r. uwolnił z więzień przebywające tam kobiety, zaś wszystkich mężczyzn oskarżonych o dokonanie napaści na kobiety nakazał stracić. Do końca życia wierzył w swoją popularność i wierzył, że jest w stanie wygrać wybory prezydenckie zaplanowane na 1999 rok.
| Olsztyn: 16-latka śmiertelnie zatruła się czadem |
|
Szesnastoletnia dziewczyna śmiertelnie zatruła się czadem. Dwie osoby, które były z nią w mieszkaniu nie ucierpiały - poinformowała Małgorzata Szmidt-Jeżewska, rzecznik prasowa warmińsko-mazurskiej straży pożarnej.
|
| Izrael ma nadzieję na owocne rozmowy z Egiptem |
|
Izrael wyraził nadzieję, że rozmowy z Egiptem na temat sytuacji w Strefie Gazy stworzą warunki, które pozwolą Izraelowi "zakończyć operację militarną".
|
| Irak wzywa do odwetu za Strefę Gazy |
|
Radykalny duchowny Muktada as-Sadr wezwał iracki ruch oporu do przeprowadzenia "operacji odwetowych" przeciwko siłom amerykańskim w Iraku, aby zaprotestować w ten sposób przeciw izraelskiej ofensywie w Strefie Gazy.
|
| Tragiczny bilans wojny w Strefie Gazy |
|
Co najmniej 702 Palestyńczyków zginęło, a 3100 zostało rannych podczas izraelskiej ofensywy w Strefie Gazy - podał szef służb ratowniczych.
|
| Posłowie za rozszerzeniem uprawnień "speckomisji" |
|
Za umożliwieniem sejmowej "speckomisji" dostępu do dokumentów i materiałów uzyskanych przez służby specjalne opowiedzieli się w środę, podczas debaty w Sejmie nad projektem zmian w regulaminie izby, posłowie ze wszystkich klubów parlamentarnych.
|