Jean Froissart
Z Wikipedii
Jean Froissart (ur. ok. 1337 – zm. ok. 1405)[1] – był jednym z ważniejszych kronikarzy średniowiecznej Francji. Przez wieki Kroniki Froissarta służyły jako doskonały opis historii Anglii i Francji. Kronika ta stała się jednym z ważniejszych źródeł do dziejów wojny stuletniej.
Spis treści |
[edytuj] Życiorys
Niewiele jest wiadomo o życiu Jeana Froissarta, a wszelkie informacje o nim czerpiemy wprost z jego kroniki lub jesteśmy w stanie wysnuć na jej podstawie.
Pochodził zapewne z zamożnej, mieszczańskiej rodziny z Valenciennes, w hrabstwie Hainault. Zgodnie z rodzinnymi tradycjami początkowo parał się kupiectwem, lecz następnie związał swoją przyszłość ze stanem duchownym, zostając klerykiem. Umiejętności literackie, zwłaszcza w zakresie układania poezji, otwarły mu drogę na dwory możnowładców[2].
Najprawdopodobniej jego pierwszym patronem był Jean, hrabia Beaumont, brat hrabiego Hainault, Wilhelma I. Zanim ukończył 24 lata, został zauważony przez króla Czech, Karola IV Luksemburskiego. Dzięki jego rekomendacji (w 1361 roku) Froissart znalazł się w służbie Filipy, córki hrabiego Wilhelma, królowej Anglii i małżonki Edwarda III. Opuścił Flandrię i przez kolejne kilka lat przebywał w Anglii[3].
Na dworze królowej pełnił funkcję dworskiego poety i swego rodzaju oficjalnego kronikarza. Nie ograniczał się jednak wyłącznie do przebywania w Londynie i monarszych rezydencjach wokół miasta, takich jak Eltham, Windsor, zamek Leeds czy Berkhamsted, bowiem sporo podróżował po królestwie i nie tylko. W 1365 roku na trzy miesiące wybrał się do Szkocji, gdzie spotkał się z królem Dawidem II. Przebywał też przez pewien czas w Walii. Kilkakrotnie opuszczał Anglię, by udać się na kontynent m. in. do Flandrii (odwiedzał wtedy Valenciennes i Brukselę, być może wówczas nawiązał pewne znajomości wśród flandryjskich rodów panujących) i do Francji, korzystając z jednego z rozejmów w toczącej się wojnie stuletniej. Wówczas to był w Awinionie, Bretanii i Akwitanii (1367 rok). Do Londynu powrócił towarzysząc następcy tronu (i zarazem namiestnikowi Akwitanii) Edwardowi. W następnym roku Froissart udał się, w składzie orszaku Lionela księcia Clarence, do Mediolanu, gdzie syn Edwarda III poślubił Violantę Visconti, córkę księcia Galeazza II. Możliwe, że poznał wówczas również tam obecnych Geoffrey’a Chaucera i Petrarkę (choć w swoim dziele tylko raz wspomina wyłącznie o Chaucerze jako członku pewnego poselstwa z 1376 roku)[4]. Nie do razu ruszył w drogę powrotną, zawitał jeszcze do Rzymu i Ferrary. Na wieść o śmierci królowej Filipy (1369 rok) nie wrócił już do Anglii, ale osiadł we Flandrii.[5].
W ciągu następnych lat wsparcie i opiekę zapewniali mu kolejni mecenasi: Robert z Namur (z rodu hrabiów Flandrii), Wacław Luksemburski, książę Luksemburga i Brabantu, jego małżonka Joanna, Guy de Châtillon hrabia Blois i Enguerrand de Coucy. Właśnie w tym czasie przyjął święcenia kapłańskie i objął, dzięki hrabiemu Blois (od którego otrzymywał również wyznaczoną pensję), probostwo w Estinnes-au-Mont, w Brabancie. Po 1383 roku został kapelanem hrabiego, otrzymał też kanonię w Chimay, blisko Liège. Przez cały czas prowadził prace nad swoją kroniką, jednocześnie nadal pisując poezje. Jego autorstwa jest romans rycerski Méliador, napisany dla Wacława Luksemburskiego (którego krótkie ballady Froissart zebrał w całość), popularny później wśród rycerstwa[6]. Wsparcie możnowładców i dochody z kościelnych beneficjów umożliwiały Froissartowi podejmowanie nowych podróży, głównie po Francji. W 1388 roku zapuścił się nawet na dalekie południe, do hrabstw Foix i Béarn. W 1392 roku przebywał w Paryżu, natomiast trzy lata później gościł w Anglii na dworze króla Ryszard II. O ostatnich latach życia kronikarza niewiele wiadomo, nieznana jest również dokładna data jego śmierci, ani też okoliczności zgonu. Prawdopodobnie został pochowany w kościele św. Monegundy w Chimay[7].
[edytuj] Dzieła
Najważniejszym dziełem Froissarta są niewątpliwie jego Kroniki, opisujące wydarzenia z lat 1327 – 1400. Prace nad nim rozpoczął około 1369 roku, już po śmierci królowej Filipy i kontynuował je przez resztę życia. Księga pierwsza powstała najpewniej w latach 1369 – 1373, druga między 1378 a 1388, trzecia 1390 – 1396, a czwarta pomiędzy 1389 – 1400[8]. Do naszych czasów zachowało się około 100 iluminowanych manuskryptów „dzieła życia” Froissarta[9].
Wspominany wcześniej Méliador jest rycerskim romansem, ułożonym przez Froissarta z krótkich utworów jego mecenasa, Wacława Luksemburskiego. Składa się z 79 poematów (11 ballad, 16 virelais i 52 rondeaux).
Inne jego utwory to: Dits et débats (Le Temple d'Honneur, Le joli Mois de Mai, Le dit de la Marguerite, Le Dit dou Bleu Chevalier, Le Débat dou Cheval et dou Lévrier, Le dit dou Florin, La Plaidoirie de la Rose et de la Violette), Le paradis d'amour, L'orloge amoureus, Lais amoureus et de Nostre Dame, Pastourelles, La Prison amoureuse[10].
 Inne ujęcie rzeźby z Luwru |
[edytuj] Przypisy
- ↑ Dokładne daty jego urodzenia i śmierci nie są znane. Przypuszcza się, że mógł urodzić się w 1333 roku, http://www.newadvent.org/cathen/06308b.htm (data odczytu 10 VII 2008); G. Brereton, Introduction, [w:] J. Froissart, Chronicles, Harmondsworth 1968, s. 9.
- ↑ G. Brereton, op. cit., s. 9-10. Na podstawie jednego z fragmentów dzieła Froissarta wysnuwany jest wniosek, iż jego ojciec był malarzem, patrz: http://en.wikipedia.org/wiki/Jean_Froissart (data odczytu 10 VII 2008).
- ↑ G. Brereton, op. cit., s. 10; http://en.wikipedia.org/wiki/John_II%2C_Count_of_Hainaut (data odczytu 10 VII 2008); http://en.wikipedia.org/wiki/Philippa_of_Hainault Hainaut (data odczytu 10 VII 2008); http://en.wikipedia.org/wiki/Froissart%27s_Chronicles (data odczytu 10 VII 2008).
- ↑ G. Brereton, op. cit., s. 11.
- ↑ G. Brereton, op. cit., s. s. 10-11; http://en.wikipedia.org/wiki/Jean_Froissart (data odczytu 10 VII 2008); http://www.newadvent.org/cathen/06308b.htm (data odczytu 16 VII 2008).
- ↑ G. Brereton, op. cit., s.11-14; J. Baszkiewicz, Historia Francji, Wrocław-Warszawa-Kraków 1999, s.155; B. W. Tuchman, Odległe zwierciadło, Katowice 1993, s. 432.
- ↑ 5. G. Brereton, op. cit., s. 14-15; http://en.wikipedia.org/wiki/Jean_Froissart (data odczytu 11 VII 2008); http://www.newadvent.org/cathen/06308b.htm (data odczytu 16 VII 2008).
- ↑ G. Brereton, op. cit., s. 11-13, 25.
- ↑ http://en.wikipedia.org/wiki/Jean_Froissart (data odczytu 11 VII 2008).
- ↑ http://fr.wikipedia.org/wiki/Jean_Froissart (data odczytu 11 VII 2008).
[edytuj] Bibliografia
- Baszkiewicz Jan, Historia Francji, wyd. 4 popr. i uzup., Zakład Narodowy im. Ossolińskich, Wrocław-Warszawa-Kraków 1999, ISBN 83-04-04397-1
- Froissart Jean, Chronicles, selected, transl. and ed. by Geoffrey Brereton, Penguin Books, Harmondsworth 1968
- Tuchman Barbara W., Odległe zwierciadło czyli Rozlicznymi plagami nękane XIV stulecie, tłum. Maria J. i Andrzej Michejdowie, Wydawnictwo „Książnica”, Katowice 1993, ISBN 83-85348-32-8
- http://en.wikipedia.org/wiki/Froissart%27s_Chronicles
- http://en.wikipedia.org/wiki/Jean_Froissart
- http://en.wikipedia.org/wiki/John_II%2C_Count_of_Hainaut
- http://en.wikipedia.org/wiki/Philippa_of_Hainault
- http://fr.wikipedia.org/wiki/Jean_Froissart
- http://www.newadvent.org/cathen/06308b.htm
[edytuj] Linki zewnętrzne
| Olsztyn: 16-latka śmiertelnie zatruła się czadem |
|
Szesnastoletnia dziewczyna śmiertelnie zatruła się czadem. Dwie osoby, które były z nią w mieszkaniu nie ucierpiały - poinformowała Małgorzata Szmidt-Jeżewska, rzecznik prasowa warmińsko-mazurskiej straży pożarnej.
|
| Izrael ma nadzieję na owocne rozmowy z Egiptem |
|
Izrael wyraził nadzieję, że rozmowy z Egiptem na temat sytuacji w Strefie Gazy stworzą warunki, które pozwolą Izraelowi "zakończyć operację militarną".
|
| Irak wzywa do odwetu za Strefę Gazy |
|
Radykalny duchowny Muktada as-Sadr wezwał iracki ruch oporu do przeprowadzenia "operacji odwetowych" przeciwko siłom amerykańskim w Iraku, aby zaprotestować w ten sposób przeciw izraelskiej ofensywie w Strefie Gazy.
|
| Tragiczny bilans wojny w Strefie Gazy |
|
Co najmniej 702 Palestyńczyków zginęło, a 3100 zostało rannych podczas izraelskiej ofensywy w Strefie Gazy - podał szef służb ratowniczych.
|
| Posłowie za rozszerzeniem uprawnień "speckomisji" |
|
Za umożliwieniem sejmowej "speckomisji" dostępu do dokumentów i materiałów uzyskanych przez służby specjalne opowiedzieli się w środę, podczas debaty w Sejmie nad projektem zmian w regulaminie izby, posłowie ze wszystkich klubów parlamentarnych.
|