Jerzy Zawieyski
Z Wikipedii
| Jerzy Zawieyski | |
| Urodzony | 2 października 1902 Radogoszcz |
| Zmarł | 18 czerwca 1969 Warszawa |
| Zawód | aktor pisarz |
 Galeria w Wikimedia Commons |
|
 Kolekcja cytatów w Wikicytatach |
|
Jerzy Zawieyski, do 1946 Henryk Nowicki (ur. 2 października 1902 w Radogoszczu, zm. 18 czerwca 1969 w Warszawie), polski aktor, dramatopisarz, prozaik, eseista, redaktor Tygodnika Powszechnego i Znaku; katolicki działacz polityczny, poseł na Sejm PRL (1957–1969), członek Rady Państwa (1957–1968).
Spis treści |
[edytuj] Biografia
Urodzony w rodzinie inteligenckiej, w 1926 ukończył szkołę dramatyczną w Krakowie. Po studiach pracował krótko jako aktor (m.in. w Reducie Osterwy), 1929-1931 przebywał we Francji, gdzie działał w polonijnych środowiskach kulturalnych. W latach 1932-1939 dyrektor Instytutu Teatrów Ludowych. Podczas okupacji należał do konspiracji.
Po 1945 skupił się na działalności literackiej i publicystycznej, był związany z "Tygodnikiem Powszechnym", od 1956 działacz Klubów Inteligencji Katolickiej. 1956-1957 przewodniczący Ogólnopolskiego Klubu Postępowej Inteligencji Katolickiej, następnie prezes warszawskiego KIK.
W latach 1957-1968 członek Rady Państwa, zrzekł się funkcji po wydarzeniach marca 1968. W latach 1957-1969 poseł na Sejm, od 1958 członek Prezydium Ogólnopolskiego Komitetu Frontu Jedności Narodu. W latach 1956-1962 wiceprezes Zarządu Głównego Związku Literatów Polskich. Po demonstracyjnym wystąpieniu w Sejmie, kiedy zrzekł się funkcji w Radzie Państwa, był zwalczany przez władze. Po udarze mózgu leczył się w lecznicy rządowej. Zginął wypadając z okna trzeciego piętra szpitala. Oficjalna wersja uznała jego śmierć za samobójstwo, lecz liczne poszlaki wskazują, że mogło być to morderstwo polityczne.
Jako pisarz uważany jest za moralistę, opierającego się na podłożu religii katolickiej. W latach 1949-1956 obowiązywał zakaz wydawania książek i wystawiania sztuk Zawieyskiego. W kłopotach finansowych wspomagał pisarza prymas Stefan Wyszyński.
Do swoich przyjaciół zaliczał m.in. ks. Romana Szczygła pallotyna. Dwukrotnie został przyjęty w Watykanie na audiencji prywatnej - przez Jana XXIII i Pawła VI.
Był homoseksualistą, jego partnerem życiowym był 8 lat młodszy Stanisław Trębaczkiewicz, poznany w 1933 podczas kursu dla nauczycieli w Wymyślinie. Zawieyski tak pisał o swojej przyjaźni z Trębaczkiewiczem: "Staś to dzieło mojego życia. Ale i ja zawdzięczam mu wiele, tak wiele, że nie da się tego wyrazić. [...] Obaj doszliśmy do realizacji dążeń naszego życia. Obaj w tym pomagaliśmy sobie nawzajem. I tak już będzie do śmierci. Ta przyjaźń jest czymś niezwykłym, rzadkim i pozostała nieskalana w swoch najgłębszych uczuciach" (1963). Przyjaźń obu trwała lat 36, przypieczętowana wspólnie za życia wybranym miejscem wiecznego spoczynku w Laskach.
Jerzy Zawieyski to jeden z wielu używanych przez pisarza pseudonimów (prawdopodobnie na cześć budowniczego Teatru im. J. Słowackiego w Krakowie, teatru który w życiu pisarza odegrał tak wielką rolę - J. Zawiejskiego). Pseudonim Zawieyski przyjął sądownie jako nazwisko.
Prawdziwy debiut Zawieyskiego (wbrew opinii wielu krytyków, którzy przyjmują za debiut powieść Gdzie jesteś przyjacielu) to tomik Strzępy wydany w roku 1921, pod nazwiskiem Konar-Nowicki. To szkolna poezja, wtórna wobec Hymnów Kasprowicza.
[edytuj] Twórczość
[edytuj] Powieści
- Gdzie jesteś przyjacielu (1932, debiut)
- Daleko do rana (1934)
- Droga do domu (1946)
- Noc Huberta (1946)
- Wawrzyny i cyprysy (1966)
- Konrad nie chce zejść ze sceny (1966)
[edytuj] Opowiadania
[edytuj] Eseje
- Notatnik liryczny (1956)
- Próby ognia i czasu (1958)
- W alei bezpożytecznych rozmyślań (1965)
- Pomiędzy plewą i manną (1971)
[edytuj] Dramaty
- Powrót Przełęckiego
- Rozdroże miłości
- Ocalenie Jakuba
- Wysoka ściana
- Masław
- Rycerze świętego Graala (1927)
- Ślepa ulica
- Lai znaczy jaśmin
- "Mąż doskonały"
- "Dzień sądu"
- "Pieśń o nadziei"
- Rzeka niedoli"
- Miecz obosieczny"
"Każdy" Dramaty ukazały się w zbiorach Dramaty (1957) i Dramaty współczesne (1962).
[edytuj] Linki zewnętrzne
| Olsztyn: 16-latka śmiertelnie zatruła się czadem |
|
Szesnastoletnia dziewczyna śmiertelnie zatruła się czadem. Dwie osoby, które były z nią w mieszkaniu nie ucierpiały - poinformowała Małgorzata Szmidt-Jeżewska, rzecznik prasowa warmińsko-mazurskiej straży pożarnej.
|
| Izrael ma nadzieję na owocne rozmowy z Egiptem |
|
Izrael wyraził nadzieję, że rozmowy z Egiptem na temat sytuacji w Strefie Gazy stworzą warunki, które pozwolą Izraelowi "zakończyć operację militarną".
|
| Irak wzywa do odwetu za Strefę Gazy |
|
Radykalny duchowny Muktada as-Sadr wezwał iracki ruch oporu do przeprowadzenia "operacji odwetowych" przeciwko siłom amerykańskim w Iraku, aby zaprotestować w ten sposób przeciw izraelskiej ofensywie w Strefie Gazy.
|
| Tragiczny bilans wojny w Strefie Gazy |
|
Co najmniej 702 Palestyńczyków zginęło, a 3100 zostało rannych podczas izraelskiej ofensywy w Strefie Gazy - podał szef służb ratowniczych.
|
| Posłowie za rozszerzeniem uprawnień "speckomisji" |
|
Za umożliwieniem sejmowej "speckomisji" dostępu do dokumentów i materiałów uzyskanych przez służby specjalne opowiedzieli się w środę, podczas debaty w Sejmie nad projektem zmian w regulaminie izby, posłowie ze wszystkich klubów parlamentarnych.
|