Z Wikipedii

Artykuł wymaga poszerzenia. Zajrzyj na stronę dyskusji, by dowiedzieć się, czego brakuje i uzupełnij braki, jeśli to możliwe.

[edytuj] Przed X wiekiem n.e. (prehistoria i prahistoria ziem polskich)

V

[edytuj] Wieki X-XII do roku 1138 (państwo pierwszych Piastów)

• ok. 960-992 – panowanie Mieszka I.
  • 963-965 – dwukrotne zwycięstwo saskiego możnego Wichmana, sprzymierzonego z Wieletami, nad wojskami Mieszka I.
  • 964-965 – walki Mieszka I z Pomorzanami.
  • 965 – ślub Mieszka I i czeskiej księżniczki Dobrawy.
  • 965 – pierwsze informacje kupca żydowskiego Ibrahima ibn Jakuba o mieście "Karako" – Krakowie, należącym do Czech.
  • 966 – chrzest Polski.
  • 967 – zwycięstwo Mieszka I nad Wichmanem. Początek podboju Pomorza^[1].
  • 967 – narodziny Bolesława Chrobrego.
  • 968 – utworzenie biskupstwa misyjnego w Poznaniu z pierwszym biskupem Jordanem.
  • 972 – bitwa pod Cedynią.
  • 973 – sąd cesarski między Mieszkiem i Hodonem. Bolesław Chrobry zakładnikiem w Niemczech.
  • 974 – poparcie przez Mieszka Henryka Kłótnika w walce o tron niemiecki.
  • 977 – śmierć Dobrawy.
  • 979 – nieudana wyprawa cesarska na Mieszka.
  • 978-980 – ślub Mieszka i Ody.
  • 981 – książę kijowski Włodzimierz Wielki zajął Grody Czerwieńskie.
  • 983 – śmierć Ottona II i elekcja Ottona III na króla Niemiec. Mieszko ponownie poparł jego kontrkandydata, Henryka Kłótnika.
  • 985 – Mieszko posiłkował wyprawę niemiecką przeciwko Wieletom.
  • 986 – Mieszko uznał zwierzchność Ottona III.
  • 987-989 – ślub Chrobrego z Emnildą.
  • 990 – odebranie Czechom Śląska, przyłączenie Małopolski do państwa Mieszka I.
  • 990 – narodziny Mieszka II Lamberta.
  • ok. 991 – Dagome iudex.
  • 992 – śmierć Mieszka.
• 992-1025 – panowanie Bolesława Chrobrego.
  • 995 – książę polski Bolesław Chrobry wsparł cesarza Ottona III w jego wyprawie przeciwko Obodrytom.
  • 997 – Misja i śmierć św. Wojciecha.
  • 999 – papież Sylwester II kanonizował biskupa Pragi Wojciecha i ustanowił arcybiskupstwo w Gnieźnie. Pierwszym arcybiskupem został Radzim Gaudenty.
  • 1000, 7 marca – zjazd gnieźnieński.
  • 1002 – śmierć Ottona III i wybór Henryka II na króla Niemiec.
  • 1002-1018 – wojny z Cesarstwem Niemieckim:
    • 1002-1005 – pierwsza wojna.
      • 1002 – Bolesław Chrobry zajął Milsko, Łużyce i Miśnię (z której ustąpił).
      • 1002 – zjazd w Merseburgu i zamach na Bolesława Chrobrego.
    • 1007-1013 – druga wojna.
    • 1015-1018 – trzecia wojna.
      • 1017 – bezskuteczne oblężenie Niemczy przez cesarza Henryka II.
      • 1018, 30 stycznia – pokój w Budziszynie. Na jego mocy Milsko i Łużyce pozostały przy Polsce.
  • 1003 – interwencje Bolesława Chrobrego w Pradze.
  • 1003-1004 – Bolesław Chrobry księciem Czech. Unia personalna z Czechami.
  • 1007 lub 1018 – uniezależnienie się Pomorza Zachodniego.
  • 1013 – wyprawa Chrobrego na Ruś Kijowską.
  • 1013 – Mieszko II złożył hołd Henrykowi II i poślubił Rychezę.
  • 1016 – narodziny Kazimierza Odnowiciela.
  • 1018 – pokój w Budziszynie.
  • 1018 – udana wyprawa na Kijów, przyłączenie Grodów Czerwieńskich.
  • 1025, 18 kwietnia – koronacja Bolesława Chrobrego, pierwszego króla Polski.
  • 1025, 17 czerwca – śmierć Bolesława Chrobrego.
• 1025-1031 – pierwsze panowanie Mieszka II Lamberta.
  • 1025, 25 grudnia – koronacja królewska Mieszka II.
  • 1026 – oddanie Kazimierza Odnowiciela do szkoły klasztornej.
  • 1029 – Mieszko II po zawarciu sojuszu z Wieletami, zwanymi też Lucicami (poganami zamieszkującymi Połabie), odparł atak cesarza niemieckiego Konrada II.
  • 1029-1031 – utrata na rzecz księcia czeskiego Udalryka (Oldrzycha) zajętych przez niego Moraw^[2] i Słowacji.^[3]
  • 1030 – najazd odwetowy Mieszka II na Saksonię za atak Konrada II dokonany w 1029 r.
  • 1031 – jednoczesne najazdy cesarza niemieckiego Konrada II (utrata Milska i Łużyc) i księcia ruskiego Jarosława Mądrego (utrata Grodów Czerwieńskich), ucieczka Mieszka II do Czech, na tronie polskim zasiadł popierany przez Jarosława Mądrego brat Mieszka II – Bezprym.
• 1031-1032 – panowanie Bezpryma (Mieszko II w więzieniu w Czechach).
  • 1032 – zabójstwo popełnione na Bezprymie.
• 1032 – zjazd w Merseburgu.
  • Mieszko II zrzekł się tytułu królewskiego i złożył hołd cesarzowi Konradowi II.
  • podział Polski na dzielnice.
• 1032-1034 – drugie panowanie Mieszka II.
  • 1032 – powrót Mieszka II do Polski.
  • 1033 – Mieszko II zjednoczył Polskę.
  • 1034 – powrót Kazimierza Odnowiciela do Polski.
  • 1034, 10 maja – śmierć Mieszka II.
• 1034 – prawdopodobnie krótkie rządy Kazimierza I Odnowiciela, zakończone jego ucieczką na Węgry.
• 1034-1039 – rozpad Państwa Polskiego.
• 1037 – wybuch powstania przeciwko duchowieństwu i możnym oraz reakcja pogańska.
• 1038 – najazd Brzetysława I.
• 1039-1058 – panowanie Kazimierza I Odnowiciela.
  • 1039 – powrót do kraju Kazimierza I Odnowiciela, odtworzenie Państwa Polskiego (składającego się z Wielkopolski, Małopolski, Kujaw oraz ziem sieradzko-łęczyckiej i lubuskiej).
  • 1040 – Kazimierz Odnowiciel przeniósł stolicę Polski z Gniezna do Krakowa.
  • 1041 – małżeństwo Kazimierza z Dobroniegą.
  • 1041 – pierwsza wspólna polsko-ruska wyprawa na Mazowsze.
  • ok. 1042 – urodził się Bolesław II Szczodry.
  • ok. 1043 – Władysław I Herman.
  • 1046 – odnowienie biskupstwa w Krakowie.
  • 1047 – pokonanie Miecława (Masława), przyłączenie Mazowsza i być może Pomorza Gdańskiego.
  • 1050 – odzyskanie Śląska oraz Pomorza^[4] (powrót do granic zbliżonych do roku 992).
  • 1054 – mediacja cesarska w Kwedlinburgu w sprawie Śląska. Henryk III orzekł pozostanie Śląska przy Polsce w zamian za coroczny trybut na rzecz Czech.
  • 1058 – śmierć Kazimierza Odnowiciela.
• 1058-1079 – panowanie Bolesława II Szczodrego.
  • 1058 – Władysław objął władzę nad dzielnicą mazowiecką.
  • 1060 – Bolesław II wsparł księcia Belę w powrocie na Węgry i uderzył na Czechy.
  • 1060 – Pomorze Gdańskie zrzuciło zależność od Polski.
  • 1063 – druga interwencja Śmiałego na Węgrzech na rzecz Beli.
  • 1064 – odbudowa katedry gnieźnieńskiej.
  • 1069 – Bolesław II Szczodry zbrojnie wprowadził na tron kijowski wygnanego z Rusi księcia Izjasława.
  • 1069 – udział polskich oddziałów w wyprawie duńskiego króla Swena Estrydsena na Anglię.
  • 1069 – narodziny syna Bolesława Szczodrego – Mieszka.
  • 1070 – konflikt z Czechami.
  • po 1070 – narodziny Zbigniewa.
  • 1071 – zjazd w Miśni. Henryk IV nakazał Bolesławowi II ponowić płacenie Czechom trybutu ze Śląska.
  • 1072 – atak Bolesława Szczodrego na Czechy.
  • 1076, 25 grudnia – koronacja królewska Bolesława Szczodrego.
  • 1077 – wyprawy na Węgry i Ruś. Początek niepokojów wewnętrznych w Polsce.
  • 1079 – śmierć biskupa Stanisława.
  • 1079 – bunt przeciwko Bolesławowi Szczodremu, wygnanie króla na Węgry.
• 1079-1102 – panowanie Władysława I Hermana.
  • ok. 1080 – ślub Władysława Herman z Judytą, córką księcia Czech Wratysława II.
  • 1081 lub 1082 – śmierć Bolesława II Szczodrego.
  • 1088 – ślub Władysława Herman z Judytą Marią niemiecką.
  • 1093 – pierwszy bunt Zbigniewa.
  • 1097 – bunt Zbigniewa i Bolesława przeciw ojcu, Hermanowi.
  • 1100 – drugie wystąpienie braci przeciw ojcu.
  • 1102, 4 czerwca – śmierć Władysława Hermana.
• 1102-1106 – panowanie Bolesława Krzywoustego na południu (Śląsk i Małopolska) i Zbigniewa na północy (Wielkopolska, Kujawy i Mazowsze).
• 1106-1138 – panowanie Bolesława Krzywoustego.
  • 1113-1116 – powstanie kroniki Galla Anonima.
  • 1138 – śmierć Bolesława Krzywoustego. Początek dwuwiekowego rozbicia dzielnicowego Polski w wyniku postanowień testamentu Krzywoustego.

Zobacz więcej w osobnym artykule: Historia Polski (do 1138).

.

[edytuj] Wieki XII-XIV (czas rozbicia dzielnicowego)

• 1138-1146 – Władysław II Wygnaniec princepsem.
• 1146 – bunt juniorów i wypędzenie Władysława Wygnańca. Godność princepsa przejął Bolesław IV Kędzierzawy.
• 1146-1173 – Bolesław IV Kędzierzawy princepsem.
• 1150 – książę Albrecht Niedźwiedź utworzył Marchię Brandenburską na terenach odebranych Słowianom połabskim.
• 1152 – biskup płocki Aleksander z Malonne ufundował drzwi płockie.
• 1154 – wyprawa księcia Henryka Sandomierskiego do Jerozolimy.
• 1157 – wyprawa cesarza Fryderyka I Barbarossy do Polski w celu przywrócenia rządów Władysława Wygnańca. Bolesław Kędzierzawy złożył cesarzowi hołd lenny.
• 1173-1177 – Mieszko III Stary princepsem.
• 1177-1194 – Kazimierz II Sprawiedliwy princepsem.
• 1180 – zjazd książąt piastowskich w Łęczycy.
• 1194 – śmierć Kazimierza Sprawiedliwego.
• 1195 – panowie małopolscy odparli pod Mozgawą wyprawę Mieszka Starego na Kraków.
• 1198 – ugoda Mieszka Starego z możnowładcami małopolskimi, na mocy której książę przejął tron krakowski.
• 1202 – śmierć Mieszka Starego. Władzę w Krakowie przejął na krótko jego syn Władysław Laskonogi, ale stracił tron na rzecz Leszka Białego.
• 1202-1238 – rządy Henryka I Brodatego na Śląsku.
• 1211 – książę Henryk Brodaty dokonał lokacji na prawie magdeburskim Złotoryji. Była to pierwsza na ziemiach polskich lokacja na prawie niemieckim.
• 1215 – przywilej wolborski książąt dzielnicowych dla duchowieństwa.
• 1220 – wielki najazd Prusów na Mazowsze i ziemię chełmińską.
• ok. 1220 – kronika Wincentego Kadłubka.
• 1222-1223 – wyprawy krzyżowe Leszka Białego, Henryka Brodatego i książąt pomorskich na Prusów.
• 1223 – klęska książąt ruskich w bitwie z Mongołami nad rzeką Kałką.
• 1224 – król węgierski Andrzej II wypędził Krzyżaków z ziemi Borsa.
• 1226 – początek rokowań Konrada I mazowieckiego z Krzyżakami w sprawie ich osiedlenia na pograniczu mazowiecko-pruskim.
  • 1228 – Konrad mazowiecki nadał Krzyżakom ziemię chełmińską.
• 1227 – zjazd w Gąsawie. Zamordowanie Leszka Białego przez ludzi księcia Władysława Odońca.
• 1228 – Władysław Laskonogi wydał pierwszy przywilej dla rycerstwa małopolskiego (uważany za pierwszy przywilej nadany rycerstwu na ziemiach polskich).
• 1230 – bulla papieża Grzegorza IX potwierdzająca nadania i przywileje dla Krzyżaków, którzy osiedlają się nad Wisłą.
• 1232-1238 – panowanie Henryka I Brodatego w Małopolsce.
• 1232-1234 – we Wrocławiu powstał pierwszy w Polsce klasztor franciszkanów.
• 1234 – wielka wyprawa krzyżacko-polska na Prusów. Krzyżacy sfałszowali tak zwany dokument kruszwicki, twierdząc, że Konrad mazowiecki oddał im wszelkie zdobycze w Prusach jako darowiznę.
• 1236 – bitwa pod Szawlami. Klęska wojsk zakonu kawalerów mieczowych w starciu z Litwinami.
• 1237 – połączenie zakonu kawalerów mieczowych z Krzyżakami.
• 1237-1240 – najazd Mongołów na Ruś. Mongołowie narzucają zwierzchnictwo książętom ruskim.
• 1238-1241 – panowanie Henryka Pobożnego na Śląsku i w Małopolsce.
• 1241 – najazd Mongołów na Małopolskę i Śląsk.
  • 1241, 9 kwietnia – bitwa pod Legnicą. W bitwie zginął Henryk Pobożny.
• 1242 – klęska Krzyżaków w bitwie z siłami Nowogrodu Wielkiego na jeziorze Pejpus.
• 1247 – śmierć Konrada mazowieckiego.
• 1248-1255 – wojny śląskie między synami Henryka Pobożnego, podział dzielnicy na kilka księstw.
• 1249-1252 – Marchia Brandenburska przejęła ziemię lubuską.
• 1251-1255 – książę Mendog zjednoczył państwo litewskie.
• 1253, 8 września – papież Innocenty IV kanonizował biskupa krakowskiego Stanisława ze Szczepanowa, zamordowanego w 1079 roku na rozkaz króla Bolesława Szczodrego.
• 1259-1260 – drugi najazd Mongołów (Tatarów) na ziemie polskie.
• 1267 – papież Klemens IV kanonizował księżnę śląską Jadwigę, żonę Henryka Pobożnego.
• 1279 – rządy Leszka Czarnego w Krakowie, Sandomierzu i Łęczycy.
• 1287 – układ sukcesyjny między księciem wielkopolskim Przemysłem II, gdańskim Mściwojem II i zachodniopomorskim Bogusławem IV.
• 1288-1289 – książę wrocławski Henryk Prawy objął tron krakowski.
• 1290 – po śmierci Henryka prawego panowie małopolscy przekazali rządy nad Krakowem w ręce Przemysła II.
• 1291-1292 – król Czech Wacław II zajął Małopolskę z Krakowem i ziemię sandomierską.
• 1292 – Wacław II wprowadził na zajętych ziemiach urząd starosty.
• 1295 – koronacja królewska Przemysła II.
• 1296 – przyłączenie Pomorza Gdańskiego do Wielkopolski.
• 1296 – zamordowanie przez margrabiów brandenburskich, przy współudziale rodów Zarębów i Nałęczów, króla Polski Przemysła II w Rogoźnie.
• 1300 – koronacja, w Gnieźnie, króla czeskiego Wacława II na króla Polski.
• 1305 – śmierć Wacława II i koronacja jesgo syna Wacława III. Wybuch powstania przeciwko niemu. Na czele powstania stanął wypędzony wcześniej Władysław Łokietek.
• 1306 - Zabójstwo Wacława III w Ołomuńcu.
• 1306 - Książę kujawsko-łęczycki Władysław Łokietek zajmuje Małopolskę i Pomorze Gdańskie
• 1308 - 1309 – zajęcie przez Krzyżaków Pomorza Gdańskiego.
• 1312 – bunt wójta Alberta przeciwko Władysławowi Łokietkowi w Krakowie.
• 1320 – koronacja Władysława Łokietka. Ponowne zjednoczenie Polski i koniec rozbicia dzielnicowego.

Ta sekcja jest zalążkiem. Jeśli możesz, rozbuduj ją.

Zobacz więcej w osobnym artykule: Polska w okresie rozbicia dzielnicowego.

[edytuj] Wieki XIV-XVI do roku 1572 (koniec rządów Piastów oraz czasy Andegawenów i Jagiellonów)

Zobacz więcej w osobnych artykułach: Historia Polski (1320-1386), Historia Polski (1386-1492), Historia Polski (1492-1572).

[edytuj] Wieki XVI-XVIII (czasy królów elekcyjnych)

• 1573, 6-28 stycznia – sejm konwokacyjny w Warszawie.
• 1573, 28 stycznia – uchwalenie konfederacji warszawskiej.
• 1573, czerwiec-maj – pierwsza wolna elekcja w Polsce.
• 1573, 11 maja – królem Polski wybrany został Henryk Walezy.
• 1574, 21 lutego – koronacja Henryka Walezego.
• 1574, 18-19 czerwca – ucieczka Henryka Walezego z Polski do Francji.
• 1574, 24 sierpnia – zjazd senatorów w Warszawie, decyzja o odebraniu Henrykowi Walezemu korony polskiej, jeśli ten nie wróci do Polski do 12 maja 1575 r.
• 1575, 7 listopada-15 grudnia – sejm elekcyjny.
• 1575, 15 grudnia – królem wybrany został Stefan Batory i Anna Jagiellonka.
• 1576, 1 maja – koronacja Stefana Batorego i Anny Jagiellonki.
• 1578 – ustanowienie Trybunału Koronnego.
• 1578 – utworzenie piechoty wybranieckiej.
• 1581 – ustanowienie Trybunału Litewskiego.
• 1582 – pierwszy sejm zakończony uwzględnieniem sprzeciwu nielicznej mniejszości (17 posłów).
• 1586, 12 grudnia – śmierć króla Stefana Batorego.
• 1587, sierpień – sejm elekcyjny.
• 1587, 19 sierpnia – królem wybrany został Zygmunt Waza.
• 1587, 27 grudnia – koronacja Zygmunta III Wazy.
• 1591, grudzień – powstanie kozackie Krzysztofa Kosińskiego.
• 1593 – pogrom wojsk Kosińskiego pod Piątkiem, koniec powstania.
• 1594, 19 lutego – koronacja Zygmunta na króla Szwecji.
• 1595, 9 czerwca – narodziny królewicza Władysława.
• 1595 – wybuch kozackiego powstania Semena Nalewajki.
• 1595 – założenie Akademii Zamojskiej.
• 1596 – przenosiny dworu królewskiego z Krakowa do Warszawy.
• 1596 – unia brzeska.
• 1597 – pierwsze wydanie Kazań Sejmowych Piotra Skargi.
• 1599, lipiec – detronizacja Zygmunta Wazy przez sejm szwedzki.
• 1652 – pierwszy sejm zerwany za pomocą liberum veto. Początki rządów oligarchii magnackiej w Polsce.
• 1655-1660 – potop szwedzki.
• 1683 – bitwa z Turkami pod Wiedniem.
• 1772 – I rozbiór Polski.
• 1788-1792 – Sejm Czteroletni (Wielki).
  • 1791, 3 maja – uchwalenie pierwszej polskiej konstytucji (Konstytucja 3 maja).
• 1793 – II rozbiór Polski.
• 1794 – insurekcja kościuszkowska.
• 1795 – III rozbiór Polski.

Ta sekcja jest zalążkiem. Jeśli możesz, rozbuduj ją.

[edytuj] Lata 1795-1918 (okres zaborów)

Ta sekcja jest zalążkiem. Jeśli możesz, rozbuduj ją.

Zobacz więcej w osobnych artykułach: Historia Polski (1831-1914), Historia Polski (1914-1918).

[edytuj] Lata 1919-1939 (II Rzeczpospolita)

Ta sekcja jest zalążkiem. Jeśli możesz, rozbuduj ją.

[edytuj] Lata 1939-1945 (II wojna światowa)

(zobacz: Kalendarium II wojny światowej w Polsce)

• 1939, 1 września – hitlerowskie Niemcy, w porozumieniu ze Związkiem Radzieckim, napadły na Polskę. Początek kampanii wrześniowej w Polsce, zakończonej IV rozbiorem Polski. Początek II wojny światowej.
• 1939, 7 września – kapitulacja Westerplatte.
• 1939, 9-18 września – bitwa nad Bzurą.
• 1939, 17 września – agresja ZSRR na Polskę.
• 1939, 28 września – podpisanie przez Niemcy i ZSRR porozumienia dotyczącego podziału terytorium Polski.
• 1939, 12 października – utworzenie niemieckiej administracji na obszarze środkowej Polski, tzw. Generalnego Gubernatorstwa.
• 1939, 6 listopada – początek Sonderaktion Krakau, akcji niemieckiej skierowanej przeciwko inteligencji krakowskiej.
• 1940, 6 stycznia – masowa egzekucja Polaków w Poznaniu przeprowadzona przez hitlerowców.
• 1940, 20 maja – początek budowy obozu koncentracyjnego Auschwitz w Oświęcimiu, największego obozu zagłady zbudowanego przez Niemców na ziemiach polskich.
• 1940,