Kapitan (ranga)
Z Wikipedii
Kapitan – termin pochodzi z łac. capitaneus ("zwierzchnik"), od caput ("głowa").
| Aktualne oznaczenie stopnia Wojska Lądowe |
|
 rogatywka |
|
 naramiennik |
|
 kurtka nieprzemakalna |
|
| Oznaczenie stopnia do 1952 |
|
 naramiennik |
|
- to oficerski stopień wojskowy - najwyższy z korpusu oficerów młodszych. W okresie międzywojennym był natomiast zaliczany do korpusu oficerów starszych. W Wojsku Polskim, podobnie jak w większości armii, stopień kapitana jest pomiędzy porucznikiem a majorem. Odpowiednikiem stopnia kapitana w kawalerii był rotmistrz. Obecnie w Wojsku Polskim głównym stanowiskiem dla oficera w stopniu kapitana jest dowódca kompanii, stopień kapitana przypisany jest również do takich stanowisk jak m.in.: szef sztabu batalionu, oficer sekcji sztabu pułku i brygady, oficerowie wydziałów i inne stanowiska sztabowe.
- kapitan marynarki - odpowiednik kapitana w Marynarce Wojennej
- Czwartą gwiazdę dodano pod koniec lat czterdziestych (od czasu sowietyzacji Wojska Polskiego).
- dowódca jednostki pływającej w marynarce handlowej: kapitan żeglugi wielkiej
- urzędnik państwowy zarządzający kapitanatem portu: kapitan portu
- dowódca załogi statku powietrznego (cywilnego)
- oficer Państwowej Straży Pożarnej lub
- w niektórych krajach stopień policyjny.
[edytuj] Historia
Kapitan po raz pierwszy pojawił się w XIV wieku we Francji jako dowódca rycerstwa jednego okręgu, a później we Francji i we Włoszech jako dowódca rot najemnych. Od połowy XVI wieku w Europie Zachodniej pełnił funkcję dowódcy chorągwi jazdy lub kompanii piechoty.
W Polsce kapitan pojawił się w XVI wieku jako dowódca zaciężnej roty piechoty niemieckiej lub węgierskiej, złożonej z kilku kompanii - był więc wtedy równy rangą pułkownikowi. W XVII wieku istniał w Polsce urząd kapitana wojskowego, który dowodził przyboczną strażą hetmańską.
W XVII i XVIII wieku w niemal wszystkich armiach europejskich kapitan był dowódcą kompanii piechoty lub szwadronu jazdy bądź dragonii (także w Polsce w wojskach autoramentu cudzoziemskiego). W Polsce w okresie Księstwa Warszawskiego i Królestwa Kongresowego kapitan był dowódcą szwadronu jazdy, kompanii piechoty lub baterii artylerii.
W okresie międzywojennym 1918-1939 kapitan był stopniem oficera starszego we wszystkich rodzajach sił zbrojnych (w odróżnieniu oficerów młodszych - do porucznika, i sztabowych - od majora).
Sławni polscy wojskowi w stopniu kapitana:
- Emilia Plater - powstanie listopadowe
- Kazimierz Jan Piątek ps. Herwin - dowódca I Kompanii Kadrowej, 12 sierpnia 1914 r. pierwszy wjechał do Kielc, poległ w bitwie pod Konarami (1915).
- Franciszek Dąbrowski - zastępca komendanta i faktyczny dowódca obrony Westerplatte
- Władysław Raginis - dowódca odcinka obrony w okolicach Wizny, zwanego polskimi Termopilami
- Tadeusz Semik - obrońca Węgierskiej Górki we wrześniu 1939
- Władysław Wysocki - bohater z bitwy pod Lenino
- Bolesław Zajączkowski (Polski Leonidas) - dowódca polskiego batalionu w bitwie pod Zadwórzem;
- Ignacy Gazurek - oficer 1 Samodzielnej Brygady Spadochronowej
- Zobacz też
[edytuj] Literatura
- Mała Encyklopedia Wojskowa, 1967, Wydanie I
Oficerowie:
Marszałek Polski • generał (admirał) • generał broni (admirał floty) • generał dywizji (wiceadmirał) • generał brygady (kontradmirał) • pułkownik (komandor) • podpułkownik (komandor porucznik) • major (komandor podporucznik) • kapitan (kapitan marynarki) • porucznik (porucznik marynarki) • podporucznik (podporucznik marynarki)
Podoficerowie:
starszy chorąży sztabowy (starszy chorąży sztabowy marynarki) • starszy chorąży (starszy chorąży marynarki) • chorąży (chorąży marynarki) • młodszy chorąży (młodszy chorąży marynarki) • starszy sierżant (starszy bosman) • sierżant (bosman) • plutonowy (bosmanmat) • starszy kapral (starszy mat) • kapral (mat)
Szeregowi:
starszy szeregowy (starszy marynarz) • szeregowy (marynarz)
| Farfał: Zmiana w TVP nie była zaaranżowana |
|
Nowy szef TVP Piotr Farfał zapewnia w "Dzienniku", że pochodzące z PiS sugestie, iż zmiana zarządu telewizji publicznej była zaaranżowana w budynkach ministerialnych, jest nieprawdziwa.
|
| A ksiądz u nas nowy? |
|
Święta, święta i po świętach, teraz czas na... kolędę. Do drzwi każdego katolika zapukał, bądź dopiero zapuka ksiądz.
|
| Olsztyn: 16-latka śmiertelnie zatruła się czadem |
|
Szesnastoletnia dziewczyna śmiertelnie zatruła się czadem. Dwie osoby, które były z nią w mieszkaniu nie ucierpiały - poinformowała Małgorzata Szmidt-Jeżewska, rzecznik prasowa warmińsko-mazurskiej straży pożarnej.
|
| Izrael ma nadzieję na owocne rozmowy z Egiptem |
|
Izrael wyraził nadzieję, że rozmowy z Egiptem na temat sytuacji w Strefie Gazy stworzą warunki, które pozwolą Izraelowi "zakończyć operację militarną".
|
| Irak wzywa do odwetu za Strefę Gazy |
|
Radykalny duchowny Muktada as-Sadr wezwał iracki ruch oporu do przeprowadzenia "operacji odwetowych" przeciwko siłom amerykańskim w Iraku, aby zaprotestować w ten sposób przeciw izraelskiej ofensywie w Strefie Gazy.
|