Kazimierz Dolny
Z Wikipedii
| Kazimierz Dolny | |||||
|
|||||
|
|||||
| Województwo | lubelskie | ||||
| Powiat | puławski | ||||
| Gmina - rodzaj |
Kazimierz Dolny miejsko-wiejska |
||||
| Burmistrz | Grzegorz Janusz Dunia | ||||
| Powierzchnia | 30,44 km² | ||||
| Położenie (punkt) | 51° 19' 20 '' N 21° 56' 51 '' E |
||||
| Ludność (2007) • liczba • gęstość |
3 514 115 os./km² |
||||
| Strefa numeracyjna (do 2005) |
81 | ||||
| Kod pocztowy | 24-120 | ||||
| Tablice rejestracyjne | LPU | ||||
Położenie na mapie Polski  Kazimierz Dolny
|
|||||
| TERC10 (TERYT) |
3060914044 | ||||
| SIMC10 | 0955905 | ||||
| Miasta partnerskie |  Hortobágy |
||||
|
Urząd miejski3
ul. Senatorska 5 24-120 Kazimierz Dolnytel. 81 881-01-12; faks 81 881-02-13 |
|||||
| Strona internetowa miasta | |||||
_01.jpg&filetimestamp=20050331100034)
Kazimierz Dolny (jid. קוזמיר) to miasto w woj. lubelskim, w powiecie puławskim, nad Wisłą, w Małopolskim Przełomie Wisły, w zachodniej części Płaskowyżu Nałęczowskiego. Historycznie położony jest w Małopolsce (początkowo w ziemi sandomierskiej, a następnie w ziemi lubelskiej). Jest siedzibą władz miejsko-wiejskiej gminy Kazimierz Dolny. Część trójkąta turystycznego: Puławy - Kazimierz Dolny - Nałęczów. W latach 1975-1998 miasto administracyjnie należało do starego woj. lubelskiego.
W skład obszaru miejskiego Kazimierza wchodzi 6 sołectw: Cholewianka, Doły-Wylągi, Dąbrówka, Góry, Jeziorszczyzna i Męćmierz-Okale.
Według danych z 30 czerwca 2006, miasto miało 3584 mieszkańców.
Spis treści |
[edytuj] Historia
Początki osady sięgają XI wieku. Na jednym ze wzgórz istniała osada zwana Wietrzną Górą, należąca do zakonu benedyktynów. W 1181 roku osadę Kazimierz Sprawiedliwy przekazał norbertankom z podkrakowskiego Zwierzyńca. Norbertanki zmieniły nazwę osady na Kazimierz (imię darczyńcy). Nazwa została odnotowana w kronikach po raz pierwszy w 1249 roku, przymiotnik "Dolny" został dodany w latach późniejszych, w celu odróżnienia osady (w dolnym biegu rzeki, choć tak naprawdę jest to bieg środkowy) od Kazimierza założonego pod Krakowem (w górnym biegu rzeki). Po około 150 latach, osada i okoliczne wsie stały się dobrami korony. Władysław Łokietek w 1325 ufundował kościół parafialny (obecnie fara).
Założenie miasta oraz budowę zamku obronnego legendarnie przypisuje się Kazimierzowi Wielkiemu. Prawa miejskie zostały przyznane w pierwszej połowie XIV w. W 1406 r. Władysław Jagiełło dokonał lokacji miasta na prawach magdeburskich. Wytyczono rynek, ulice, wyznaczono działki pod budowę. Jedynie północną część rynku pozostawiono bez zabudowy. Dzięki temu do dnia dzisiejszego rynek otwarty jest na farę i zamek, który to widok podziwiany jest przez malarzy i turystów. W 1501 r. Kazimierz Dolny stał się siedzibą starostwa. Zygmunt I Stary, zadłużony u Mikołaja Firleja, nadał w 1519 r. jemu i jego synowi Piotrowi dożywotni tytuł starosty kazimierzowskiego. Kazimierz pozostawał we władaniu rodu Firlejów do 1644 r. W tym czasie przebudowany został zamek w Kazimierzu. Po pożarach w latach 1561 i 1585 spichlerze i domy mieszkalne zostały odbudowane przy wykorzystaniu skał wapiennych z okolicznych wzgórz. Firlejowie dbali także o uprzywilejowanie miasta w handlu zbożem spławianym Wisłą do Gdańska, który to handel już wcześniej (w okresie od XVI do XVII w.) przyczynił się do rozwoju miasta. Na handlu zbożem wyrosły kupieckie rody Przybyłów, Czarnotów, Celejów (przybyłych z Włoch). W 1628 r. na Wietrznej Górze osiedlili się franciszkanie, pobudowali oni klasztor i rozbudowali istniejący (od 1585) kościół.
Złoty wiek Kazimierza skończył się w lutym 1656 r. wraz ze spaleniem miasta i zamku przez wojska króla szwedzkiego Karola Gustawa. Powtarzające się przemarsze wojsk i późniejsza zaraza przyczyniły się do upadku miasta. W 1677 r. Jan III Sobieski wydał dekret pozwalający osiedlać się kupcom ormiańskim, greckim i żydowskim. Ożywienie gospodarcze nie trwało długo. Kolejne wojny polsko-szwedzkie ponownie spustoszyły miasto. Spadło także zapotrzebowanie w Europie na polskie zboże. Kupcy próbowali rozwijać handel drewnem i przemysł szkutniczy. Jednak nie były to zyski podobne do tych osiąganych na handlu zbożem. Późniejsze rozbiory odcięły Kazimierz od rynków zbytu.
18 marca 1831 rozegrała się tutaj jedna z bitew powstania listopadowego – bitwa pod Kazimierzem Dolnym.
Od końca XIX w. Kazimierz Dolny stał się miejscowością wypoczynkową. W okolicznych wąwozach zaczęły powstawać wille i pensjonaty dla letników przede wszystkim z Lublina i Warszawy.
Kolejnych zniszczeń dokonały działania podczas II wojny światowej. Kazimierz został odbudowany w znacznej mierze dzięki staraniom Karola Sicińskiego, któremu to zadanie powierzył ówczesny minister kultury. Dzisiaj Kazimierz Dolny stanowi zespół urbanistyczno-krajobrazowy, w którym został zachowany historyczny układ ośrodka handlu położonego na szlaku wiślanym.
W roku 1979 został tu utworzony Kazimierski Park Krajobrazowy.
[edytuj] Zabytki
- kościół farny św. Jana Chrzciciela i św. Bartłomieja – zbudowany w latach 1586-1589, z manierystycznym i barokowym wyposażeniem oraz z jednymi z najstarszych zachowanymi w Polsce organami w modrzewiowej oprawie (1620 r.)
- kościół św. Anny i szpital dla ubogich - zbudowane w XVII w.
- kościół Zwiastowania Najświętszej Marii Panny i klasztor Reformatów - zbudowane w XVII wieku
- zamek w Kazimierzu Dolnym – ruiny zamku dolnego z XVI w.
- baszta obronna – zachowana z zamku górnego z XIV w.
- kamienice (przy Rynku) o manierystycznym wystroju z ok. 1615 r. należące do braci Przybyłów:
- Pod Świętym Mikołajem (restaurowana po wojnie przez Józefa Gosławskiego)
- Pod Świętym Krzysztofem
- kamienica Gdańska (przy Rynku) o barokowej fasadzie
- kamienica Biała (przy ul. Senatorskiej)
- kamienica Celejowska (przy ul. Senatorskiej), przebudowana przed 1630 r. przez Bartłomieja Celeja, dziś mieści się w niej oddział Muzeum Nadwiślańskiego
- spichlerze nad Wisłą
- drewniane domy z XVIII i XIX w.
- synagoga w Kazimierzu Dolnym
[edytuj] Integralne części miasta
Albrechtówka, Cholewianka, Dąbrówka, Doły, Doły Wylęgowskie, Góry Drugie, Góry Pierwsze, Góry Trzecie, Helenówka, Jeziorszczyzna, Las Miejski, Męćmierz, Nowy Las, Okale, Wylągi.
[edytuj] Filmy realizowane w Kazimierzu Dolnym nad Wisłą
- Wyspa Złoczyńców – film przygodowy dla młodzieży, rok produkcji 1965, premiera 1965, reżyseria Stanisław Jędryka
- Podróż za jeden uśmiech – serial telewizyjny i film przygodowy dla młodzieży, rok produkcji 1971, premiera 1972, reżyseria Stanisław Jędryka
- Dwa księżyce – film wg powieści Marii Kuncewiczowej, reżyseria Andrzej Barański
[edytuj] Ludzie związani z Kazimierzem Dolnym
- Mikołaj Firlej - starosta
- Chaim Goldberg - malarz i rzeźbiarz
- Józef Gosławski - rzeźbiarz i medalier
- Jan Karmański - malarz
- Zenon Kononowicz - malarz
- Jerzy Kuncewicz - literat
- Maria Kuncewicz - pisarka
- Hilary Minc
- Daniel Olbrychski - aktor
- Tadeusz Pruszkowski - malarz
- Karol Siciński - architekt, malarz i konserwator miasta
- Jan Wołek - malarz
- malarze z Bractwa św. Łukasza
[edytuj] Zobacz też
[edytuj] Linki zewnętrzne
- Zdjęcia lotnicze Kazimierz
- Serwis BIP urzędu miejskiego w Kazimierzu Dolnym
- Mapy: Autopilot • Google Maps • Szukacz • Targeo • Zumi
- Zdjęcia satelitarne: Google Maps • Wikimapia • Zumi
|
|||||||
Miasta: Kazimierz Dolny • Nałęczów • Puławy
Gminy miejskie: Puławy
Gminy miejsko-wiejskie: Kazimierz Dolny • Nałęczów
Gminy wiejskie: Baranów • Janowiec • Końskowola • Kurów • Markuszów • Puławy • Wąwolnica • Żyrzyn
| ONZ: Izrael najpierw ewakuował Palestyńczyków, a potem ich ostrzelał |
|
Przynajmniej 30 Palestyńczyków zginęło w Strefie Gazy w ostrzale domu, do którego zostali wcześniej ewakuowani przez izraelskich żołnierzy - wynika z raportu ONZ.
|
| "Nie myślałem, że minister się tak prostytuuje" |
|
Posłanka PiS Grażyna Gęsicka, wzywając rząd do odpowiedzialności za niewykorzystanie funduszy unijnych manipuluje opinią publiczną - ocenił w TVN24 poseł PO Janusz Palikot.
|
| Wypadek na drodze Wrocław-Legnica |
|
Jedna osoba została ranna w wyniku wypadku, do którego doszło w piątek wieczorem niedaleko miejscowości Mazurowice (Dolnośląskie). Droga krajowa nr 94 Wrocław - Legnica została całkowicie zablokowana.
|
| Omar Faris: Niech Izrael opuści nasze ziemie |
|
- Niech Izrael opuści nasze ziemie, a gwarantujemy, że ani jedna rakieta nie spadnie na ich ziemie - mówił przewodniczący Palestyńskiej Koalicji na rzecz Prawa do Powrotu Omar Faris, gość CZATerii w INTERIA.PL.
|
| Juszczenko: Konflikt gazowy był zaplanowany |
|
Ukraina pozwoli rosyjskim obserwatorom na wjazd na jej terytorium w celu nadzorowania tranzytu rosyjskiego gazu do Europy - poinformował prezydent Ukrainy Wiktor Juszczenko po spotkaniu z czeskim premierem Mirkiem Topolankiem w Kijowie.
|