Literaturoznawstwo
Z Wikipedii
| Literaturoznawstwo |
| Historia literatury |
| Teoria literatury |
| Metodologie badań |
| Poetyka |
| Genologia |
| Stylistyka |
| Wersyfikacja |
| Krytyka literacka |
Literaturoznawstwo (także: nauka o literaturze, wiedza o literaturze) – dyscyplina humanistyczna, której przedmiotem zainteresowania jest literatura, a przede wszystkim analiza poszczególnych utworów literackich oraz rekonstruowanie historycznoliterackich procesów. W obrębie literaturoznawstwa formułuje się także ogólne teorie oraz metodologie badań literackich.
Tak szeroko rozumianą naukę o literaturze można podzielić na trzy zasadnicze działy: historię literatury, teorię oraz krytykę literacką[1]. Podstawowym kryterium takiego podziału jest różny sposób podejścia do utworu literackiego. Nie ma jednak pomiędzy nimi wyrazistych granic – często zdarza się, że te działy przenikają się wzajemnie i wspomagają, dostarczając sobie narzędzi badawczych. Np. historia korzysta z osiągnięć teorii, krytyka może posługiwać się narzędziami historycznymi i teoretycznymi, a teoria – historycznymi.
Podział ten ma charakter zmienny, związany jest bowiem ściśle z dominującą w określonej epoce koncepcją literatury. Historycznie najstarszą dziedziną literaturoznawstwa, bo mającą starożytny rodowód, jest poetyka - dzisiejszy dział teorii literatury. Nieco młodsza jest historia literatury, natomiast teoria powstała stosunkowo niedawno (jako przedmiot dydaktyki uniwersyteckiej pojawiła się w latach 60. XX wieku)[1].
Charakterystyka krytyki literackiej jest ściśle uzależniona od kręgu językowego, w którym jest uprawiana. W krajach anglosaskich, przede wszystkim w Stanach Zjednoczonych, krytyka literacka jest utożsamiana ogólnie z literaturoznawstwem. Z kolei w Niemczech – podobnie jak w Polsce – ma ograniczony zakres działania; może jedynie komentować bieżące wydarzenia i dzieła literackie. W tak rozumianej krytyce dopuszcza się wypowiedzi emocjonalne, wartościujące oraz prezentowanie subiektywnej interpretacji dzieła[2].
Natomiast poetyka – jedna z najstarszych dziedzin literaturoznawstwa, obecnie funkcjonująca jako dział teorii literatury – zajmowała się niegdyś zagadnieniami historycznoliterackimi. W obrębie poetyki wyróżnia się poetykę historyczną i opisową (systematyczną), która z kolei dzieli się na genologię, stylistykę i wersyfikację[2].
Naukami pomocniczymi literaturoznawstwa, a w szczególności historii literatury, są bibliografia, księgoznawstwo (bibliologia) i tekstologia. W pracach badawczych wykorzystuje się także wiedzę z wielu dyscyplin humanistycznych, takich jak: historia, historia kultury, językoznawstwo, estetyka, antropologia kulturowa, filozofia, socjologia.[3].
Przypisy
- ↑ 1,0 1,1 Bogumiła Kaniewska, Anna Legeżyńska: Teoria literatury: skrypt dla studentów filologii polskiej. Poznań: Wydawnictwo "Poznańskie Studia Polonistyczne", 2005, s. 7. ISBN 83-88176-60-9.
- ↑ 2,0 2,1 Bogumiła Kaniewska, Anna Legeżyńska: Teoria literatury: skrypt dla studentów filologii polskiej. Poznań: Wydawnictwo "Poznańskie Studia Polonistyczne", 2005, s. 8. ISBN 83-88176-60-9.
- ↑ Słownik terminów literackich. Wrocław: Zakład Narodowy im. Ossolińskich, 1998, s. 337. ISBN 83-04-04417-X.
[edytuj] Bibliografia
- Bogumiła Kaniewska, Anna Legeżyńska: Teoria literatury: skrypt dla studentów filologii polskiej. Poznań: Wydawnictwo "Poznańskie Studia Polonistyczne", 2005. ISBN 83-88176-60-9.
- Słownik terminów literackich. Wrocław: Zakład Narodowy im. Ossolińskich, 1998. ISBN 83-04-04417-X.
[edytuj] Zobacz też
| RB ONZ żąda natychmiastowego rozejmu w Strefie Gazy |
|
Rada Bezpieczeństwa ONZ przyjęła w nocy z czwartku na piątek rezolucję żądającą natychmiastowego wstrzymania działań zbrojnych w Strefie Gazy i całkowitego wycofania z rejonu sił izraelskich.
|
| Tusk do Słowaków: Będziemy się od was uczyć |
|
Możecie być dumni, będziemy się od was uczyć - tak zwrócił się w czwartek do Słowaków premier Donald Tusk podczas uroczystej gali w Bratysławie z okazji wstąpienia Słowacji do strefy euro.
|
| Matka Jasia zatrzymana w sądzie |
|
Beata Mosebach, Polka, żona obywatela Niemiec, która od ponad roku ukrywała się w Polsce z czteroletnim synem Jasiem, została w czwartek zatrzymana przez policję i przewieziona do prokuratury - informuje "Rzeczpospolita".
|
| Pechowy komunikat: Putin wciąż prezydentem |
|
Błąd wkradł się w czwartek do oświadczenia przewodniczących w tym półroczu pracom Unii Europejskiej Czech: w pierwszej wersji tekstu o porozumieniu o obserwatorach UE do spraw gazu premiera Rosji Władimira Putina przedstawiono jako prezydenta.
|
| Rzucą Wyspy dla armii zawodowej? |
|
MON chce znaleźć ochotników do zawodowej armii wśród Polaków pracujących w Wielkiej Brytanii - dowiedziała się "Rzeczpospolita".
|