Liturgia godzin
Z Wikipedii
Liturgia godzin to rodzaj modlitwy odmawianej siedem razy w ciągu dnia.
Spis treści |
[edytuj] Kościół katolicki
| Artykuł serii Kościół katolicki |
|
 |
|
| Organizacja | |
|---|---|
|
Papież • Benedykt XVI |
|
| Początki i historia | |
|
Jezus Chrystus |
|
| Teologia | |
|
Trójca Święta |
|
| Liturgia | |
|
Diakon • Prezbiter • Biskup |
|
| Portal katolicki |
|
Modlitewnik do liturgii godzin nosi nazwę brewiarz i tak czasem bywa określana sama liturgia. Obowiązek sprawowania jej w całości (lub w odpowiedniej części) mają osoby które przyjęły święcenia (diakoni, prezbiterzy, biskupi) albo złożyły śluby wieczyste (zakonnicy i siostry zakonne) i ich instytuty do tego zobowiązują. Pozostali wierni nie muszą jej sprawować, jednakże jest ona dla nich zalecana. Stanowi "uzupełnienie" mszy na wszystkie godziny dnia - przygotowanie do niej lub jej owocne "przedłużenie".
Podstawowym elementem modlitwy brewiarzowej są psalmy. Psalmodia ma cykl 4-tygodniowy. Wraz z antyfonami i fragmentami z Pisma Świętego, dzieł Ojców Kościoła i dokumentów Magisterium Kościoła tworzy tzw. godziny brewiarzowe. Na jeden dzień składają się następujące godziny brewiarzowe:
- Wezwanie odmawiane na rozpoczęcie modlitwy liturgicznej w danym dniu, zawsze poprzedzające pierwszą modlitwę dnia, którą może być jutrznia lub godzina czytań. Jeśli wcześniej uczestniczy się we Mszy Świętej, nie ma potrzeby odmawiania Wezwania (liturgia tego dnia już się rozpoczęła Mszą). Wezwanie rozpoczyna się wersetami "Panie otwórz wargi moje / A usta moje będą głosić Twoją chwałę", po czym następuje psalm z resposorium (refrenem);
- Godzina Czytań odmawiana o dowolnej porze, (rozpoczyna się od wersetu "Boże wejrzyj ku wspomożeniu memu / Panie pospiesz ku ratunkowi memu", po czym następuje hymn, trzy psalmy, obszerne czytanie z Pisma Świętego i drugie z dzieł Ojców Kościoła lub dokumentów Magisterium Kościoła - oba z responsoriami, oracja);
- Jutrznia (Laudesy) odmawiana rano (rozpoczyna się od wersetu "Boże wejrzyj ku wspomożeniu memu / Panie pospiesz ku ratunkowi memu", po czym następuje hymn, psalmodia, która składa się z dwóch psalmów, pomiędzy którymi znajduje się pieśń wzięta ze Starego Testamentu, o charakterze podobnym jak psalm, ale spoza Księgi Psalmów, następnie krótkie czytanie biblijne, responsorium, kantyk Zachariasza czyli Benedictus, prośby, Modlitwa Pańska, oracja);
- Modlitwa w ciągu dnia (hymn, psalmodia, krótkie czytanie biblijne, werset, oracja) - ma 3 warianty, w zależności od pory odmawiania:
- przedpołudniowa (godzina trzecia wg rachuby rzymskiej),
- południowa (godzina szósta wg rachuby rzymskiej),
- popołudniowa (godzina dziewiąta wg rachuby rzymskiej);
- Nieszpory odmawiane wieczorem, zbudowane są podobnie jak jutrznia, psalmodia składa się z dwóch psalmów i pieśni z Nowego Testamentu, a w miejscu Benedictus jest Magnificat, czyli pieśń Maryi;
- Kompleta odmawiana bezpośrednio przed snem (hymn, rachunek sumienia, psalmodia, krótkie czytanie biblijne, responsorium, Nunc dimittis - czyli pieśń Symeona, oracja, na koniec antyfona do Matki Bożej).
W niedziele i uroczystości w dzień poprzedzający odmawia się już tzw. I Nieszpory z danej niedzieli (uroczystości).
Istnieje kilka wydań Liturgii godzin: Wydanie czterotomowe, Wydanie skrócone i Brewiarz dla świeckich, różnią się one przede wszystkim obszernością Godziny Czytań.
W ciągu wieków brewiarz był kilkakrotnie reformowany - w Kościele rzymskokatolickim ostatnio po Soborze Watykańskim II przez papieża Pawła VI.
[edytuj] Wydanie czterotomowe
Duchowni rzymskokatoliccy są zobowiązani prawem kanonicznym (kanon 1174) do codziennego odmawiania wszystkich godzin brewiarzowych (Modlitwy w ciągu dnia - albo wszystkie trzy albo jedna). W Polsce kompletna Liturgia godzin zawarta jest tylko w wydaniu czterotomowym Liturgia godzin. Codzienna modlitwa Ludu Bożego wydawnictwa Pallottinum.
- tom I Okres Adwentu. Okres Narodzenia Pańskiego, wyd 2. poprawione, ISBN 83-7014-523-X, Poznań 2006.
- tom II Wielki Post. Okres Wielkanocny, ISBN 83-7014-014-9, Poznań 1984.
- tom III Okres zwykły tygodnie I-XVII, ISBN 83-7014-194-3, Poznań 1987.
- tom IV Okres zwykły tygodnie XVIII-XXXIV, ISBN 83-7014-081-5, Poznań 1988.
oraz
- tom dodatkowy (wakacyjny) Okres zwykły tygodnie IX-XXVII, ISBN 83-7014-428-4, Poznań 2002.
[edytuj] Liturgia godzin w Kościołach Wschodnich
Poniżej zamieszczone są greckie nazwy godzin liturgicznych:
Początek dnia wyznacza w Kościołach wschodnich wieczorne nabożeństwo o zachodzie słońca:
- Hesperinos (Ἑσπερινός)
Wieczorna modlitwa o zachodzie słońca, odpowiada nieszporom
- Apodeipnon (Ἀπόδειπνον)
Dosłownie: po jedzeniu. Przed udaniem się na spoczynek, odpowiada komplecie. Medytacja o ostatnim śnie, śmierci.
- Mesonyktikon Μεσονυκτικόν
Modlitwa o północy (w klasztorach)
- Orthros (Ὂρθρος)
Matutina, o wschodzie słońca
- Prōtē Hōra Πρῶτη Ὣρα
Pierwsza godzina, ok. szóstej rano obecnej rachuby czasu. Medytacja o stworzeniu. Zazwyczaj jest łączona z Orthros.
- Tritē Hōra (Τρίτη Ὣρα)
Trzecia godzina, ok. dziewiątej rano obecnej rachuby. Rozważania o zstąpieniu Ducha Świętego w dzień Pięćdziesiątnicy, które miało miejsce o tej porze dnia.
- Hektē Hōra (Ἓκτη Ὣρα)
Szósta godzina, południe. Rozważania o ukrzyżowaniu Chrystusa, które miało miejsce o tej godzinie
- Ennatē Hōra (Ἐννάτη Ὣρα)
Dziewiąta godzina, ok. godziny piętnastej współczesnej rachuby czasu. Medytacje o śmierci Jezusa Chrystusa, która nastąpiła o tej godzinie.
Zbiór modlitw czyli podręcznik to tzw. Horologion.
W Kościołach Wschodnich stosujących język starocerkiewnosłowiański (tak prawosławnych, jak i katolickich) odpowiednikiem Jutrzni jest Utrenia, a Nieszporów Wieczernia. Nagrania Liturgii godzin celebrowanej w Ukraińskim Kościele Greckokatolickim przez mnichów Studytów ze Swiatouspieńskiej Ławry z Uniowa dostępne są za darmo na stronach parafii Greckokatolickiej w Lublinie (link poniżej).
[edytuj] Liturgia godzin w Kościele anglikańskim
Zbiór modlitw Kościoła anglikańskiego nosi tytuł Book of Common Prayer. Przewidziane są następujące godziny modlitw:
- Modlitwa poranna
Odpowiada mniej więcej matutinie i laudes (chwalbie)
- Modlitwa południowa
Odpowiada kombinacji tercji i seksty
- Modlitwa wieczorna
To odpowiednik nieszporów
- Kompleta
Jest czasem włączana do modlitwy wieczornej
Liturgia godzin, określana w Kościele anglikańskim Daily Office, stanowi ważną tradycję tego Kościoła. Szczególnie modlitwa poranna i wieczorna są bardzo rozpowszechnione i odbywają się w wielu kościołach codziennie.
[edytuj] Liturgia godzin w Kościele ewangelickim
W Kościele luterańskim liturgia godzin składa się śpiewu psalmów, czytań biblijnych, modlitw oraz antyfon. Przewidziane są cztery godziny modlitw:
- Jutrznia
Modlitwa poranna
- Modlitwa południowa
O 12:00
- Nieszpory
Modlitwa wieczorna o zmierzchu dnia, pomiędzy 15:00 a 19:00
- Kompleta
Modlitwa na zakończenie dnia, po 21:00
Choć reformacja w początkowej fazie była niechętna życiu zakonnemu, Marcin Luter był zwolennikiem stosowania liturgii godzin przez osoby niepracujące, np. młodzież i ludzi starszych; wyraził ten pogląd w 1523 w pracy pt. O porządku nabożeństwa w zborze. Odnowicielem liturgii godzin w ewangelicyzmie był ks. Wilhelm Lőhe (1808-1872); pod jego wpływem liturgię godzin zaczęły stosować diakonise, uczniowie oraz grupy modlitewne. Od 1817 liturgia godzin jest stosowana w Kościele ewangelicko-unijnym, powstałym w wyniku połączenia luteranów i ewangelików reformowanych. Obecnie liturgia godzin stosowana jest przede wszystkim w diakonatach, podczas konferencji duchownych, rekolekcji, a także przez studentów teologii oraz ewangelickie rodziny. W niektórych parafiach luterańskich w Polsce, zwłaszcza na Śląsku Cieszyńskim, jutrznia odprawiana podczas święta Bożego Narodzenia zastępuje pasterkę.
[edytuj] Linki zewnętrzne
| Wielkie dary dla małych pacjentów |
|
Pompy insulinowe, inkubatory czy łóżka ortopedyczne - to tylko niektóre sprzęty, jakie krakowskie szpitale otrzymały od Wielkiej Orkiestry Świątecznej Pomocy.
|
| Koniec wojny gazowej? Czesi: Jest porozumienie! |
|
Czeskie przewodnictwo w UE poinformowało w czwartek wieczorem, że jest porozumienie z Rosją ws. rozmieszczenia misji unijnych obserwatorów, którzy mają monitorować przepływ rosyjskiego gazu przez Ukrainę do Unii Europejskiej.
|
| Radom: Pożar kamienicy, mieszkańcy na mrozie |
|
W czwartek wieczorem zapaliła się dwukondygnacyjna kamienica w centrum Radomia. Prawdopodobnie przyczyną pożaru był wybuch butli gazowej. Ewakuowano kilkanaście osób.
|
| Prezydent Kaczyński twardy, a nie miękki |
|
Prezydent Lech Kaczyński przybył w czwartek wieczorem do czeskiej Pragi. W planie kilkugodzinnej wizyty są rozmowy z prezydentem Vaclavem Klausem i premierem Mirkiem Topolankiem. Jednym z głównych tematów rozmów będzie sprawa kryzysu gazowego.
|
| Przerażająca relacja Czerwonego Krzyża z Gazy |
|
W niezwykle ostrych słowach Międzynarodowy Czerwony Krzyż upomniał Izrael za uniemożliwianie lub utrudnianie karetkom pogotowia wywożenia rannych z terenów walk w Strefie Gazy.
|