Marcin Kromer
Z Wikipedii
 |
Ten artykuł wymaga dopracowania zgodnie z zaleceniami edycyjnymi. Dokładniejsze informacje o tym, co należy poprawić, być może znajdują się na stronie dyskusji tego artykułu w sekcji Dopracować Po wyeliminowaniu wskazanych powyżej niedoskonałości prosimy usunąć szablon {{Dopracować}} z kodu tego artykułu. |
| Marcin Kromer | |
 |
|
| Herb | |
 |
|
| Data wyboru | 1579 |
| Urodzony | 11 listopada 1512 Biecz |
| Zmarł | 23 marca 1589 Lidzbark Warmiński |
 Teksty na Wikiźródłach |
|
Marcin Kromer herbu Kromer (ur. 11 listopada 1512 w Bieczu, zm. 23 marca 1589 w Lidzbarku Warmińskim) - humanista, historyk i pisarz okresu renesansu, teoretyk muzyki, dyplomata; od 1579 biskup warmiński, jeden z przywódców polskiej kontrreformacji.
- urodzony w 1512 roku w Bieczu, w rodzinie mieszczańskiej
- skończył szkołę parafialną w Bieczu, a następnie studiował w Akademii Krakowskiej (1528-1530). Po uzyskaniu tytułu bakałarza pozostał w Krakowie
- w latach 1533-1537 pracował w kancelarii królewskiej
- w latach 1537-1539 studiował we Włoszech i w roku 1540 wrócił do Polski jako doktor obojga praw, by zostać sekretarzem arcybiskupa Piotra Gamrata
- w 1542 roku przyjął święcenia kapłańskie
- w latach 1543 i 1544 pełnił funkcję posła arcybiskupa do Rzymu
- w 1544 roku otrzymał kanonię krakowską
- w 1545 roku - po śmierci Piotra Gamrata został sekretarzem królewskim Zygmunta Augusta i bliskim współpracownikiem podkanclerzego (i późniejszego kanclerza wielkiego koronnego) Samuela Maciejowskiego
- zajmował się sprawami pruskimi i jako znawca tej prowincji otrzymał w 1551 roku kanonię warmińską
- w 1552 roku za prace historyczne o Polsce otrzymał od króla nobilitację
- w latach 1558-1564 był stałym posłem na dworze cesarza
- w 1570 roku został mianowany koadiutorem biskupstwa warmińskiego zastępując kardynała Stanisława Hozjusza
- w 1579 roku został biskupem diecezji warmińskiej, na jego zlecenie wykonane zostały pierwsze mapy Warmii
- w dniu 18 marca 1583 roku zatwierdził pierwszą regułę Zgromadzeniu św. Katarzyny w Braniewie, którego założycielką była bł. Regina Protmann
- powiększył zbiory biblioteki biskupiej, m.in. o rękopis Galla Anonima, ufundował epitafium Mikołajowi Kopernikowi
- zmarł 23 marca 1589 roku w Lidzbarku Warmińskim
Dzieła łacińskie:
- Musicae elementa (Kraków, 1532, wyd. Hieronim Wietor) - traktat dedykowany Mikołajowi Lutomirskiemu, do naszych czasów dotrwał tylko początek fragmentu De plana musica liber prior
- De musica figurata liber posterior (Kraków, 1534, 1539 także u Wietora), razem z Opusculum musices noviter congestum Sebastiana z Felsztyna
- De origine et rebus gestis Polonorum libri XXX (O pochodzeniu i czynach Polaków ksiąg trzydzieści znane także jako O sprawach, dziejach i wszystkich innych potocznościach koronnych polskich, przekład polski w 1611) wydana po raz pierwszy w 1555 roku w Bazylei
- Polonia sive de situ, populis, moribus, magistratibus et republica regni Polonici libri duo (znane jako Opis Polski albo Polska, przekład polski Polska, czyli o położeniu, obyczajach, urzędach Rzeczypospolitej Królestwa Polskiego Władysława Syrokomli w 1853) - pierwsze autoryzowane wydanie w 1577 roku.
Dzieła polskie:
- Rozmowa dworzanina z mnichem - wydana 1551-1554.
- Historyja prawdziwa o przygodzie żałosnej książęcia finlandzkiego Jana i królewny polskiej Katarzyny - fabularyzowana historia Jana Wazy i Katarzyny Jagiellonki (rodziców Zygmunta III Wazy), wydana anonimowo w 1570 roku.
[edytuj] Bibliografia
- hasło Kromer Marcin, autor Elżbieta Witkowska-Zaremba, w: Encyklopedia muzyczna PWM pod red. Elżbiety Dziębowskiej, tom V: klł, PWM, Kraków 1997
- hasło Kromer, Marcin, autor Elżbieta Witkowska-Zaremba, w: The New Grove Dictionary of Music and Musicians, wersja online
- Aleksander Batowski, Sprawa z poselstwa Marcina Kromera do Ferdynanda cesarza w latach 1558-1563, Lwów 1853
| Poprzednik Stanisław Hozjusz |
 |
Książę sambijski 1579 - 1589 |
|
Następca Andrzej Batory |
| Poprzednik Stanisław Hozjusz |
 |
Biskup warmiński 1579 - 1589 |
|
Następca Andrzej Batory |
Polska muzyka renesansowa
Kompozytorzy: Cyprian Bazylik • Diomedes Cato • Wojciech Długoraj • Mikołaj Gomółka • Krzysztof Klabon • Mikołaj z Krakowa • Jerzy Liban z Legnicy • Marcin Leopolita • Jakub Reys-Polak • Wacław z Szamotuł
Drukarze: Łazarz Andrysowicz • Jan Haller • Jan Seklucjan • Szarfenbergowie • Florian Ungler • Hieronim Wietor
Teoretycy: Marcin Kromer • Jan z Lublina
Lutnicy: Grobliczowie • Mateusz Dobrucki • Dankwartowie
Obcokrajowcy działający w Polsce: Valentin Bakfark • Heinrich Finck • Luca Marenzio
Zobacz też: Monogramiści • Tabulatury organowe • Kapela Rorantystów
Inne sztuki: Architektura • Literatura
<<Średniowieczna muzyka polska<< • >>Barokowa muzyka polska>>
|
|||||||
.svg){kind=small}
| "Ameryka powinna zatrzymać broń nuklearną w Europie" |
|
Stany Zjednoczone powinny zatrzymać taktyczną broń nuklearną w Europie, a nawet rozważyć zmodernizowanie starych głowic, by zachować wiarogodność u sojuszników - napisano w raporcie zespołu eksperckiego, o którym informuje dzisiaj dziennik "Washington Post".
|
| Syntex upadł |
|
Sąd Gospodarczy w Łodzi oficjalnie ogłosił upadłość zakładu Syntex w Łowiczu. To już druga upadłość w 39-letniej historii zakładu.
|
| KE: Jest porozumienie, gaz wciąż nie płynie |
|
Komisja Europejska potwierdziła dziś zawarcie z Ukrainą i Rosją porozumienia o wysłaniu obserwatorów, którzy mają monitorować tranzyt rosyjskiego gazu do UE przez Ukrainę.
|
| 2009 - Rokiem Juliusza Słowackiego |
|
Sejm przyjął dziś przez aklamację uchwałę w sprawie ogłoszenia 2009 Rokiem Juliusza Słowackiego. W tym roku przypada 200. rocznica urodzin i 160. rocznica śmierci poety.
|
| Koniec mitu polskiego pijaka |
|
Aż jedna trzecia Polaków to całkowici abstynenci - wynika z niepublikowanego raportu Państwowej Agencji Rozwiązywania Problemów Alkoholowych, do którego dotarł serwis internetowy tvp.info.
|