McDonnell Douglas F/A-18 Hornet
Z Wikipedii
| F/A-18 Hornet | |
 USMC F/A-18 w locie |
|
| Dane podstawowe | |
| Państwo |  Stany Zjednoczone |
| Producent | McDonnell Douglas, Boeing, Northrop |
| Typ | myśliwiec |
| Załoga | 1-2 |
| Historia | |
| Data oblotu | 18 listopada 1978 |
| Lata produkcji | 1978 – trwa |
| Zachowane egzemplarze | > 1 458 |
| Dane techniczne | |
| Napęd | 2 x General Electric F404 |
| Wymiary | |
| Rozpiętość | 12,3 m |
| Długość | 17,1 m |
| Wysokość | 4,7 m |
| Powierzchnia nośna | 38 m² |
| Masa | |
| Własna | 11 200 kg |
| Startowa | 23 400 kg |
| Osiągi | |
| Prędkość maksymalna | 1,8 Ma (1 915 km/h) |
| Prędkość wznoszenia | 254 m/s |
| Pułap | 15 000 m |
| Zasięg | 3330 km |
| Dane operacyjne | |
| Uzbrojenie | |
| 2 x M61 Vulcan, AIM-9 Sidewinder, AIM-132 ASRAAM, AIM-120 AMRAAM, AIM-7 Sparrow, IRIS-T, AGM-45 Shrike, AGM-65 Maverick, AGM-88 HARM, SLAM-ER, JSOW, Taurus missile, AGM-84 Harpoon, CBU-87, CBU-89, CBU-97, Paveway, JDAM, Mk 80 series, Broń jądrowa, Mk 20 Rockeye II[1], miny | |
| Użytkownicy | |
 Australia,
|
|
| Rzuty | |
 |
|
 Galeria zdjęć w Wikimedia Commons |
|
.jpg)
F/A-18 Hornet (ang. Szerszeń) dla wersji A,B,C,D lub Super Hornet (ang. Super Szerszeń) dla wersji E,F – amerykański naddźwiękowy samolot myśliwsko-szturmowy, zdolny do działań w każdych warunkach atmosferycznych.
Pierwotna jednomiejscowa wersja F/A-18A Hornet była pierwszym samolotem w siłach zbrojnych USA, który łączył w sobie samolot szturmowy (wykonujący misje takie jak bliskie wsparcie ogniowe oddziałów walczących na ziemi) i myśliwiec, będąc uzupełnieniem F-14 Tomcat w lotnictwie marynarki wojennej oraz zastępując myśliwce F-4 Phantom używane przez Korpus Piechoty Morskiej(US MARINE CORPS). Znalazło to wyraz w jego początkowym oznaczeniu, wskazującym na przeznaczenie samolotu myśliwca (F-18A) lub samolotu uderzeniowego (A-18A).
Szybko jednak okazało się, że Hornet jest na tyle uniwersalny, iż wystarczy zmiana uzbrojenia i wyposażenia podwieszanego, oraz zmiana trybu pracy radaru i komputera pokładowego – a może on pełnić równie dobrze obie funkcje. Podobne rozwiązania zastosowano później w wielu innych konstrukcjach (F-16C/D, F-15E, F-14, Mirage 2000-5, JAS-39 Gripen).
F/A-18 jest samolotem dwusilnikowym, ze skrzydłami umieszczonymi w połowie kadłuba (średniopłat). Wersje F/A-18A i F/A-18C są jednomiejscowe, a B i D dwumiejscowe. W chwili obecnej starsza wersja B jest wykorzystywana głównie do szkolenia pilotów, a nowsza – D – również do szkolenia pilotów, lecz jest także głównym samolotem bojowym Korpusu Piechoty Morskiej Stanów Zjednoczonych (US Marine Corps) w misjach typu rozpoznanie, kontrola przestrzeni powietrznej oraz atak na cele naziemne.
W wersjach C i D, dostarczanych od roku 1989, wprowadzono cały szereg modernizacji, m.in. możliwość przenoszenia nowych typów rakiet, nowy radar i urządzenia walki radioelektronicznej, mocniejsze silniki, oraz zwiększając możliwości samolotu w zakresie działań nocnych (używana od 1989 roku pododmiana F/A-18C/D zwana Night Attack Hornet).
Do standardu zbliżonego do wersji F/A-18C doprowadzona została też część starszych maszyn F/A-18A – modyfikacja ta jest określana jako F/A-18A+. Daje ona tej starej dość wersji Horneta "drugą młodość". Maszynom zmodernizowano elektronikę, zaś posiadają one całkiem duży jeszcze resurs płatowca – co cenne jest wobec kurczącej się liczby F/A-18C, często dość mocno już wyeksploatowanych podczas operowania z pokładów lotniskowców.
Najnowsze modele, jednomiejscowy F/A-18E i dwumiejscowa odmiana F/A-18F, są praktycznie nowymi samolotami, o zwiększonej długości kadłuba oraz powierzchni i rozpiętości skrzydeł, mocniejszych silnikach General Electric F414 (zamiast F404) i unowocześnionej awionice. Pomysł na Super Horneta – bo tak się nazywa ten samolot – powstał aby zapełnić lukę po przerwaniu przez Kongres projektu nowego samolotu szturmowego A-12 (mającego zastąpić wysłużony A-6 Intruder). Kongres nie chciał wydawać dużych sum pieniędzy na nowy model samolotu, więc koncern McDonnell Douglas zaproponował "daleko idącą modernizację" istniejącej konstrukcji. W grudniu 1992 roku podpisano kontrakt opiewający na sumę na kwotę 3,8 miliarda dolarów. Pierwszy Super Hornet został zaprezentowany 17 września 1995 roku. W chwili obecnej trwa produkcja seryjna, która zakończona powinna zostać nie wcześniej niż ok. 2009-2010 roku.
Na przełomie 2008 i 2009 roku do służby ma wejść najnowsza wersja F/A-18 Hornet – samolot walki elektronicznej EA-18G Growler – zbudowana na bazie wersji F/A-18F. Jej dwa prototypy wykonały pierwsze loty jesienią 2006 roku. Samolot ten ma być połączeniem nowoczesności i uniwersalności myśliwca F/A-18F z możliwościami zakłócania i niszczenia radarów przez samoloty EA-6B Prowler, które ma on docelowo zastąpić.
Wielką zaletą Hornetów jest ich bezawaryjność i szybka, prosta obsługa naziemna, oraz możliwość przenoszenia różnorodnego uzbrojenia, co daje dowódcy więcej możliwości na szybko zmieniającym się polu bitwy.
F/A-18 Hornet jest używany oprócz marynarki amerykańskiej (US Navy) i amerykańskiego Korpusu Piechoty Morskiej, przez Australię (Royal Australian Air Force), Kuwejt (Al Quwwat Aj Jawwaiya Al Kuwaitiya), Szwajcarię (Kommando der Flieger und Fliegeabwehrtruppen), Finlandię (Suomen Ilmavoimat, oznaczenie F-18), Malezję (Tendara Udara Diraja Malaysia), Kanadę (Royal Canadian Armed Forces, oznaczenie CF-188) i Hiszpanię (Ejercito del Aire, oznaczenie C.15).
Samolotami tymi lata także zespół akrobacji lotniczej US Navy – Blue Angels.
W chwili obecnej trwają starania USA o pozyskanie zamówień eksportowych na samoloty F/A-18E/F Super Hornet – zarówno wśród niektórych ich dotychczasowych użytkowników, jak i zupełnie nowych (Indie).
Spis treści |
[edytuj] Zastosowanie bojowe
Samoloty F/A-18 zostały po raz pierwszy zastosowane bojowo w 1986 r. podczas nalotu lotniczego na Libię (operacja El Dorado Canyon), z pokładu lotniskowca USS Coral Sea (CV 43). Na lotniskowcu stacjonowały wówczas, w ramach skrzydła CVW-13, cztery eskadry F/A-18A: VFA-131, VFA-132, VMFA-314 i VMFA-323. Atak wykonany został wraz z samolotami z lotniskowca USS America (CV 66) oraz równolegle z uderzeniem samolotów F-111 z baz US Air Force w Wielkiej Brytanii.
Hornety zostały użyte głównie do zadań typu SEAD (Suppression of Enemy Air Defence), zwalczając libijskie systemy przeciwlotnicze za pomocą pocisków AGM-88 HARM oraz bomb kasetowych, a także do patrolowania w powietrzu (USS Coral Sea nie był przystosowany do bazowania F-14), jeszcze w okresie przed atakiem przechwytując i eskortując wiele samolotów libijskich lub radzieckich próbujących obserwować działania okrętów VI Floty US Navy. Nie doszło jednak do wymiany ognia, a i podczas samego nalotu żaden F/A-18 nie został zestrzelony.
Okazją do szerszego zastosowania bojowego Hornetów była operacja Desert Storm w Iraku w 1991 r., poprzedzona od 1990 r. operacją gromadzenia sił i ochrony Arabii Saudyjskiej przed ewentualną inwazją iracką (operacja Desert Shield). Jako pierwsze w rejon Zatoki Perskiej trafiły lotniskowce USS Independence (CV 62) ze skrzydłem CVW-14 oraz USS Dwight D. Eisenhower (CVN 69) ze skrzydłem CVW-7 – jednak wycofane zostały one z regionu przed rozpoczęciem działań zbrojnych nad obszarem Kuwejtu i Iraku.
W samej Pustynnej Burzy wzięły natomiast udział lotniskowce:
- USS Midway (CV-41) – skrzydło CVW-5 (w tym trzy eskadry F/A-18A: VFA-151, VFA-192, VFA-195; lotniskowiec starszego typu, działający bez myśliwców F-14)
- USS Saratoga (CV-60) – ze skrzydłem CVW-17 (eskadry F/A-18C: VFA-81 i VFA-83)
- USS Ranger (CV-61) – skrzydło CVW-2 (bez eskadr F/A-18, jedynie F-14A i A-6E)
- USS America (CV-66) – skrzydło CVW-1 (eskadry F/A-18C: VFA-82 i VFA-86)
- USS John F. Kennedy (CV-67) – skrzydło CVW-3 (bez eskadr F/A-18, za to przenosił dwie ostatnie we Flocie eskadry samolotów A-7E: VA-46 i VA-72)
- USS Theodore Roosevelt (CVN-71) – ze skrzydłem CVW-8 (eskadry F/A-18A: VFA-15 i VFA-87)
Początek działań był dla Hornetów pechowy, zestrzelony bowiem został jeden z samolotów eskadry VFA-81. Pilot nie został odnaleziony. Według oficjalnych komunikatów z tamtego czasu samolot padł ofiarą irackiej obrony przeciwlotniczej, zaś pilot zginął. Wraz z upływem czasu pojawiać się zaczęły "teorie spiskowe", jakoby pilot przeżył katastrofę samolotu, i ujawniono, że zestrzelenia dokonała nie obrona naziemna, ale iracki myśliwiec przechwytujący (produkcji radzieckiej) MiG-25PD. Był to pierwszy samolot Koalicji zestrzelony podczas tej wojny.
Wkrótce potem para F/A-18C z tej samej eskadry VFA-81 "wzięła odwet" zestrzeliwując dwa irackie myśliwce F-7A (eksportowa wersja chińskiej kopii MiG-a-21 – myśliwca Shenyang F-7M). Co podkreślane było potem, jako znacząca zaleta samolotu, oba irackie "MiG-i" zostały zestrzelone bez porzucania przez Hornety wyznaczonego im zadania bojowego – podczas gdy myśliwce nieprzyjaciela spadały w płomieniach, oba F/A-18C wróciły do zadania zbombardowania wrogiego lotniska. Było to pierwsze i najbardziej spektakularne zwycięstwo lotnicze samolotów US Navy podczas wojny w Zatoce. W późniejszym czasie stracono jeszcze kilka pojedynczych F/A-18 (w tym jeden z lotniskowca USS Theodore Roosevelt w katastrofie).
Oprócz maszyn z US Navy, w działaniach brały udział także Hornety z US Marine Corps: F/A-18A z eskadr VMFA-314, VMFA-333, VMFA-451, F/A-18C z VMFA-212, VMFA-232, VMFA-235, oraz najnowsze F/A-18D Night Attack Hornet z VMFA(AW)-121 (pierwsza eskadra która zastosowała je bojowo). Obok Hornetów wersji A i C, wypełniających zadania SEAD, myśliwskie lub szturmowe, dwumiejscowe F/A-18D z USMC pełniły też zadania wysuniętych kontrolerów obszaru powietrznego (tzw. FAC(A) – Forward Air Controller (Airborne)), odnajdując i oznaczając cele dla lotnictwa uderzeniowego.
Działania nad Irakiem dowiodły też doskonałej odporności samolotu. Pomimo dużej liczby użytej jedynie niewielki odsetek samolotów został stracony (o wiele gorzej wypadły np. AV-8B Harrier czy A-6E Intruder). Znany jest też m.in. przypadek F/A-18D który powrócił do bazy po bezpośrednim trafieniu rakietą ziemia-powietrze w dyszę wylotową silnika.
Podczas kolejnych działań nad krajami byłej Jugosławii, Irakiem i Afganistanem chrzest bojowy przechodziły kolejne eskadry tych samolotów (w ostatnich latach włącznie nawet z pojedynczymi eskadrami rezerwy!).
Nowy etap rozpoczął się na przełomie 2002/2003, gdy w 2002 w rejon Zatoki Perskiej w ramach operacji Iraqi Freedom wszedł lotniskowiec USS Abraham Lincoln (CVN-72) ze skrzydłem CVW-14 na pokładzie, w tym po raz pierwszy z samolotami F/A-18E Super Hornet z eskadry VFA-115, zaś kilka miesięcy później "podmienił" go USS Nimitz (CVN-68) – pierwszy mający na swoim pokładzie obie wersje Super Hornet. Tym samym VFA-14 (F/A-18E) i VFA-41 (F/A-18F) ze skrzydła CVW-11 zostały kolejnymi eskadrami Super Hornet użytymi w strefie działań bojowych.
Według pierwszych informacji prasowych debiut bojowy nowych wersji F/A-18 wypadł imponująco. Obecnie trudno wyobrazić sobie jakikolwiek konflikt zbrojny z udziałem lotnictwa US Navy lub USMC bez udziału samolotów Hornet lub Super Hornet.
[edytuj] Ogólna charakterystyka, modele C i D
- Funkcja: Samolot wielozadaniowy i samolot szturmowy
- Producent: McDonnell Douglas – obecnie Boeing oraz, w wersji F18L, Northrop – obecnie Northrop Grumman
- Koszt: 24 mln dolarów (84 mln PLN)
- Napęd: 2 silniki F404-GE-402
- Ciąg: 17.700 funtów (8.027 kg) na silnik
- Długość: 16,8 m
- Wysokość: 4,6 m
- Maksymalna masa startowa: 23,537 kg
- Rozpiętość skrzydeł: 13,5 m
- Zasięg:
- Konfiguracja myśliwca: 1379 mil morskich (1585,9 mil/2.537 km);
- Konfiguracja samolotu szturmowego: 1333 mil morskich (1532,9 mil/2,453 km)
- Pułap: 50000 stóp (15 km)
- Prędkość: 1.8 Ma (2205 km/h)
- Załoga:
- wersje A, C: 1
- wersje B, D: 2
- Uzbrojenie:
- jedno działko napędowe M61A1/A2 Vulcan kalibru 20 mm z zapasem 578 szt. amunicji
- pociski rakietowe powietrze-powietrze: AIM-9 Sidewinder, AIM-7 Sparrow, AIM-120 AMRAAM
- pociski rakietowe do zwalczania stacji radarowych: AGM-88 HARM, AGM-45 Shrike, AGM-78 Standard ARM
- pociski rakietowe powietrze-ziemia: AGM-65 Maverick, AGM-84 SLAM/SLAM-ER, AGM-154 Joint Stand-Off Weapon (JSOW)
- bomby kierowane serii AGM-62 Walleye, Paveway II/III oraz Joint Direct Attack Munition (JDAM)
- pociski rakietowe powietrze-woda AGM-84 Harpoon
- niekierowane pociski rakietowe kal. 70 mm FFAR (w zasobnikach 7- lub 19-lufowych) i kal. 127 mm Zuni (w zasobnikach 4-lufowych)
- bomby konwencjonalne serii Mk 80, kasetowe (w tym serii Rockeye i Gator) i zapalające
- miny morskie
- bomby atomowe: B57, B61, B83
- Pierwsz lot: listopad 1978
- Pierwsza jednostka operacyjna – październik 1983 (wersje A/B); wrzesień 1987 (wersje C/D)
[edytuj] Ogólna charakterystyka, modele E i F
- Funkcja: myśliwiec wielozadaniowy i samolot szturmowy
- Producent: Boeing, (podwykonawca: Northrop Grumman)
- Koszt ok.: 48,5 mln dolarów
- Napęd: dwa silniki F414-GE-400
- Ciąg: 9,977 kg (każdy silnik)
- Długość: 18,31 m
- Wysokość: 4,88 m
- Rozpiętość skrzydeł w locie: 13,62 m
- Rozpiętość do hangarowania: 9,32 m
- Powierzchnia skrzydeł 46,45 m²
- Pułap operacyjny: 13865 m
- Prędkość: 1,8 Ma
- Masa pustego: 13387kg
- Maksymalna masa startowa:29937 kg
- Masa max. podwieszenia: 8051 kg
- Ilość paliwa wew. max: 6531 kg
- Ilość paliwa wew. i zew. max.: 10 967kg
- Załoga:
- E: 1
- F: 2
- Uzbrojenie: jedno działko M61A1/A2 Vulcan kal. 20 mm,
- rakiety AIM-9 Sidewinder, AIM-7 Sparrow, AIM-120 AMRAAM, AGM-84 Harpoon, AGM-88 HARM, Shrike, SLAM, SLAM-ER, Walleye, Maverick; Joint Stand-Off Weapon (JSOW); Joint Direct Attack Munition (JDAM);
- Pierwszy lot: grudzień 1995
- Pierwsza jednostka operacyjna: 2002 (F/A-18E/F)
Przypisy
| Targi i wystawa gołębi pocztowych |
|
W Międzynarodowych Targach Gołębi Pocztowych, rozpoczynających się w piątek na terenie centrum targowo- wystawienniczego Expo Silesia w Sosnowcu, weźmie udział ponad 130 wystawców z pięciu krajów.
|
| ONZ oskarża Izrael o atak na cywilów |
|
Agenda ONZ oskarżyła dziś Izrael o zbombardowanie w ubiegłą niedzielę budynku w Gazie, do którego wcześniej zapędzono około 110 cywilów - podaje agencja AFP.
|
| Zderzenie samochodów w Przeczowie, są ranni |
|
W wyniku zderzenia samochodów, do którego doszło dziś rano w miejscowości Przeczów w Świętokrzyskiem, na drodze krajowej nr 79, ranne zostały cztery osoby.
|
| Dorn: Kaczyński pomyśli: zdrada czai się wszędzie |
|
Kurskiego ogarnia zwątpienie? Myślę, że pan Kaczyński pomyśli: "Zdrada czai się wszędzie" - mówił w Kontrwywiadzie RMF FM Ludwik Dorn, były wicepremier i marszałek Sejmu.
|
| Kolizja nieopodal Głuchowa |
|
Zbyt szybka jazda na śliskiej drodze skończyła się dla kierowcy audi jedynie mandatem. Skutki mogły być jednak dużo bardziej dramatyczne.
|