Megali Idea
Z Wikipedii
Megali Idea (greka: Μεγάλη Ιδέα "Wielka Idea") grecka ideologia narodowa postulująca utworzenie wielkiej Grecji na terenach zamieszkiwanych przez Greków.
W greckim życiu politycznym pojawiła się w roku 1844 r., a jej zasady wyłożył na posiedzeniu parlamentu Joannis Kolettis. Przez resztę XIX wieku i do połowy XX wieku niezmiennie wpływała na politykę kolejnych rządów greckich, których celem było przyłączenie ziem zamieszkiwanych przez Greków, kosztem Imperium Osmańskiego. Grecja po pokoju z 1832 r. obejmowała zaledwie Półwysep Peloponeski i część Attyki z wyspą Eubeą. Poza jej obrębem znajdowały się: wyspy na Morzu Egejskim, Tessalia, Beocja, Epir, Macedonia, Tracja, Kreta. Obiektem aspiracji greckich były też tereny w Azji Mniejszej: Konstantynopol, Jonia, Pont oraz wyspa Cypr. Ideolodzy megali odwoływali się do ziem od starożytności zamieszkiwanych przez Greków. Wiek XIX zrodził wiele ruchów i idei, których źródłem był nacjonalizm określonej grupy etnicznej, a Megali Idea była jedną z nich.
Spis treści |
[edytuj] Wpływ Megali Idea do 1922 roku
Megali Idea skonsolidowała Greków wokół najważniejszego celu, czyli przyłączenia do kraju ziem pozostających pod władzą Imperium Osmańskiego. Młode państwo zyskało w Europie wielką sympatię jako kolebka cywilizacji europejskiej, dzięki czemu miało za sobą poparcie mocarstw w zmaganiach z Turkami. Konfrontacyjna polityka doprowadziła do sporów terytorialnych ze słabnącym sułtanatem. Grecji sprzyjały też wojny prawosławnej Rosji z Turcją. Dzięki temu w 1864 przyłączone zostały Wyspy Jońskie, a w 1881 Tessalia i Epir. Gdy w 1896 wybuchło powstanie na Krecie zostało ono szybko stłumione. Doprowadziło to do wojny z Grecją w 1897, którą sułtan wygrał, ale zmuszony przez Wielką Brytanię i Francję musiał uznać autonomię wyspy. W wyniku wojen bałkańskich kosztem imperium Grecy zyskali Macedonię, a kosztem Bułgarii wschodnią Trację. W czasie I wojny światowej nie toczyły się działania wojenne pomiędzy Grecją a Turcją. Przegrana bloku Państw Centralnych, w tym Imperium Osmańskiego rozbudziła nadzieję Greków na aneksję będących częścią Turcji kontynentalnej : Jonii, Pontu oraz Konstantynopola (Stambułu), który w planach ideologów Wielkiej Idei miał być stolicą odrodzonego cesarstwa bizantyjskiego. Próba realizacji tej koncepcji w drodze militarnej poprzez desant armii greckiej w Smyrnie (Izmirze) (1919) i ofensywę przeciw Turcji (p. Wojna grecko-turecka) zakończyła się sromotną klęską Grecji i deportacją 1,5 mln. Greków z Azji Mniejszej.
[edytuj] Idea Megali na Cyprze
W 1955 Grecy cypryjscy dążyli do przyłączenia wyspy do Grecji, rozpoczęli politykę nieposłuszeństwa wobec Wielkiej Brytanii. Greckie kroki doprowadziły walk na wyspie, napięcia stosunków miedzy Grecją i Turcją i pogromu stambulskiego. W 1974 rząd Grecji [1] zainspirował zamach stanu na Cyprze skierowany przeciw Makariosowi III z intencją włączenia wyspy w skład Grecji. Wywołało to interwencję wojskową Turcji, okupację wojskową północnej części wyspy, utworzenie tzw. Tureckiej Republiki Cypru Północnego. Konsekwencją nieudanej aneksji Cypru był upadek dyktatury wojskowej w Grecji i trwający do dziś faktyczny podział Cypru.
Przypisy
[edytuj] Bibliografia
- T.G. Tatsios, The Megali Idea and the Greek-Turkish war of 1897; the impact of the Cretan problem on Greek irredentism 1866-1897, N.Y. 1984.
| Synoptycy: Będą zamiecie i gołoledź |
|
Wszystko wskazuje na to, że pogoda znowu będzie kaprysić. Zamiecie śnieżne, gołoledź i marznąca mżawka mogą popsuć szyki mieszkańców północnej, środkowej i północno-wschodniej części kraju.
|
| "Wojna o gaz może wyjść UE na dobre" |
|
Wstrzymanie dostaw rosyjskiego gazu dla odbiorców europejskich może okazać się dla UE katalizatorem ułatwiającym powstanie zintegrowanego wewnętrznego rynku gazowego i innych wspólnych działań zwiększających bezpieczeństwo energetyczne - pisze piątkowy "Financial Times".
|
| O kryzysie z bankowcami |
|
Rok 2009 prawdopodobnie upłynie pod znakiem kryzysu. Musimy przewidzieć różne scenariusze, uwzględnić prognozy, znaki zapytania, być przygotowanym na wprowadzenie działań osłonowych - powiedział wojewoda opolski, Ryszard Wilczyński, otwierając spotkanie z opolskim środowiskiem bankowym.
|
| "Obecny konflikt gazowy szkodzi Rosji" |
|
Były wiceminister energetyki Rosji Władimir Miłow szacuje, że w wyniku zakręcenia Ukrainie kurka z gazem ziemnym i wstrzymania tranzytu rosyjskiego paliwa przez ukraińskie terytorium do Unii Europejskiej jego kraj traci ok. 150 mln dolarów dziennie.
|
| "Izrael będzie działać tylko we własnym interesie" |
|
W kilka godzin po przyjęciu przez RB ONZ rezolucji, wzywającej do natychmiastowego wstrzymania izraelskich operacji wojskowych w Strefie Gazy, minister spraw zagranicznych Izraela Cipi Liwni zakomunikowała, iż jej kraj działać będzie tylko we własnym interesie.
|