Mircza Stary
Z Wikipedii
Mircza Stary, rum. Mircea cel Bătrân (ur. 1358, zm. 31 stycznia 1418) – hospodar wołoski w latach 1386-1418 z dynastii Basarabów, syn hospodara Radu I.
Spis treści |
[edytuj] Rodzina
Jedyną w pełni potwierdzoną źródłowo żoną Mirczy jest Mara, nieznanego pochodzenia. Dała mu syna Michała, panującego na Wołoszczyźnie w latach 1418-1420. Z jego licznych dzieci, pochodzących ze związków małżeńskich, jak i pozamałżeńskich, na tronie wołoskim zasiedli także: Radu II Praznaglava (1421-1427, z przerwami), Aleksander Aldea (1431-1436) i Vlad II Diabeł (1436-1447, z przerwą w latach 1442-1443).
[edytuj] Panowanie
Objąwszy tron po śmierci brata, Dana I Mircza próbował uniezależnić Wołoszczyznę od Węgier, uważających ją za obszar im podległy. Od 1389 roku, za pośrednictwem hospodara mołdawskiego Piotra Muszatowicza, prowadził rozmowy z królem Polski Władysławem Jagiełłą, które zaowocowały zawartym w 1390 roku antywęgierskim sojuszem z Polską.
Ekspansja wołoska na tereny Dobrudży spowodowała konflikt z Turcją, co w połączeniu ze zmianą na tronie mołdawskim, na którym zasiadł skonfliktowany z Jagiełłą Roman I, spowodowało zwrot w stosunkach wołosko-węgierskich. Mircza wprawdzie odzyskał Widyń i powstrzymał najazd turecki zwyciężając w bitwie pod Rowinami (10 października 1394), niemniej zagrożenie tureckie wciąż pozostawiło silne (jeszcze w 1393 została utracona Dobrudża), co zmusiło Mirczę do zawarcia sojuszu z królem Węgier, Zygmuntem Luksemburskim. Traktat podpisano w marcu 1395 (odzyskując przy tym zapewne tereny stracone przez Radu I, a także zamek Bran).
Pomoc ze strony Węgier okazała się konieczna niemal natychmiast. W tym samym 1395 Mircza został pozbawiony tronu hospodarskiego przez Vlada Uzurpatora, wykorzystującego niezadowolenie z rosnącej pozycji Mirczy wśród lokalnych bojarów, a także mającego poparcie Mołdawii, Turcji i Polski (uznał jej zwierzchnictwo). Pierwszy atak Mirczy na Vlada, wsparty przez Węgry zakończył się jednak niepowodzeniem - mimo początkowych sukcesów Mirczy Vlad zdołał go pokonać sięgając po pomoc turecką. Dopiero w 1396 Vlad został obalony przez bojarów wołoskich, których przeraziło tureckie zwycięstwo pod Nikopolis i opanowanie przez nich terenów na południe od Dunaju. Mircza powrócił wówczas na tron wołoski, a rok później zdołał odeprzeć kolejną interwencję turecką.
W 1401 Mircza rozpoczął działania wojenne przeciwko Turcji, zdobywając tereny za Dunajem, m.in. ważny port Kilia i docierając do Morza Czarnego. W 1409 wdał się w spory dynastyczne w Imperium Osmańskim, udzielając pomocy, także militarnej, pretendującemu do sułtańskiego tronu Musie. Wydał nawet za niego swą córkę. Musa, odniósłszy sukces wynagrodził Mirczę licznymi nadaniami terytorialnymi.
Wołoszczyzna oddaliła się wtedy politycznie od Węgier i ponownie zbliżyła z Polską. W 1411 roku Mircza zawarł sojusz z Jagiełłą, skierowany przeciw Zygmuntowi Luksemburskiemu. W tym czasie władza Musy w Turcji jęła słabnąć a szala zwycięstwa przechyliła się na korzyść Mehmeda I. W początkach roku 1413 Mircza, przewidując rychły upadek Musy, odstąpił go, usiłując nawiązać przyjazne stosunki z Mehmedem. Ten jednak po objęciu tronu doprowadził do wybuchu konfliktu, którego zarzewiem były prawdopodobnie zadunajskie posiadłości Mirczy, które hospodar począł rychło tracić. W 1415 Mircza zdołał doprowadzić do porozumienia (za cenę haraczu), lecz rok później poparł kolejnego pretendenta do tronu tureckiego, Mustafę (ekspedycja Mirczy dotarła aż do Salonik). Spowodowało to skierowanie na Wołoszczyznę odwetowej wyprawy tureckiej. Konflikt turecko-wołoski trwał się aż do śmierci Mirczy w 1418.
[edytuj] Mecenat
Mircza ufundował wiele monastyrów i cerkwi, między innymi słynny zespół klasztorny w Cozia (1388), gdzie został pochowany i gdzie zachowały się jeszcze malowidła ścienne z tamtych czasów. Był również fundatorem klasztoru w Snagov, w którym, według legendy, mają spoczywać szczątki jego wnuka, Włada Palownika.
[edytuj] Znaczenie
Mircza Stary jest uważany za jednego z najwybitniejszych władców w historii państw rumuńskich. Uznawany jest za wybitnego męża stanu i dowódcę, czego dowodem miały być jego sukcesy, które doprowadziły do znacznego poszerzenia granic jego państwa. Pod koniec życia jednak musiał on uznać wyższość potęgi tureckiej i zapoczątkował zwyczaj okupywania pokoju ze strony tego sąsiada. Po jego śmierci Wołoszczyznę ogarnął silny kryzys polityczny.
| Poprzednik Dan I Vlad Uzurpator |
 |
Hospodar wołoski 1386-1395 1396-1418 |
|
Następca Vlad Uzurpator Michał I |
| "Stworzono" dziecko, które nie zachoruje na raka |
|
W Wielkiej Brytanii urodziło się dziś pierwsze w tym kraju, genetycznie wyselekcjonowane dziecko. Dziewczynka przyszła na świat w rodzinie, w której kobiety obciążone były genetycznie chorobami nowotworowymi.
|
| Oświadczenie Episkopatu ws. abp. Kowalczyka |
|
Znamy dostatecznie długo i dobrze nuncjusza apostolskiego abp. Józefa Kowalczyka oraz jego "wypróbowaną wierność Ojcu Świętemu i Kościołowi, aby mieć moralną pewność co do jego jednoznacznie negatywnej postawy wobec wszelkiej świadomej współpracy z zadeklarowanymi wrogami Kościoła" - głosi oświadczenie Prezydium Konferencji Episkopatu Polski.
|
| Polacy są zadowoleni z życia |
|
Systematycznie wzrasta poziom zadowolenia Polaków ze swego życia, a głównym źródłem satysfakcji pozostają od lat sprawy osobiste - wynika z sondażu CBOS.
|
| Izrael będzie kontynuował operację mimo rezolucji ONZ |
|
Armia izraelska będzie kontynuować operację wojskową w Strefie Gazy mimo rezolucji Rady Bezpieczeństwa ONZ nawołującej do całkowite wstrzymanie działań zbrojnych.
|
| Orkiestra zagra po raz siedemnasty! |
|
Kiedy - w najbliższą niedzielę 11 stycznia. Gdzie - na krakowskim Rynku Głównym. Dlaczego - ponieważ początek roku bez Finału Wielkiej Orkiestry Świątecznej Pomocy to rzecz niewyobrażalna!
|