Morze epikontynentalne
Z Wikipedii
Morze epikontynentalne – płytkie morze pokrywające obszar bloku kontynentalnego.
Powstawanie mórz epikontynentalnych wiąże się z transgresją morza, występującą często wraz z zakończeniem się epok lodowcowych lub okresem intensywnego rozszerzania się oceanów.
[edytuj] Wielkie morza epikontynentalne
W mezozoiku i na początku kenozoiku, znaczne obszary centralnej i północnej Azji pokrywało rozległe morze Turgai (Zachodniosyberyjskie), oddzielając Europę od wschodniej części Azji i rozdzielając żyjące w nich zwierzęta (dlatego w Europie nie spotyka się m.in. pospolitych w Azji dinozaurów rogatych - ceratopsów).
W Ameryce Północnej kolejne transgresje mórz z północy (z obszaru dzisiejszego Oceanu Arktycznego) w erze mezozoicznej, zalewały rozległe obszary Wielkich Równin. Tworzyły się duże, ale płytkie zbiorniki takie jak morze Sundance (środkowa i późna jura) i Mowry (wczesna kreda), a w późnej kredzie ustaliło się długotrwałe połączenie wód Oceanu Arktycznego i Zatoki Meksykańskiej (Morze Środkowego Zachodu, ang. Western Interior Seaway).
Obecnie żyjemy w okresie interglacjału, ale klimat na Ziemi jest w ogólności dużo chłodniejszy niż np. za czasów dinozaurów, kiedy nie istniały czapy polarne. Wiąże się to także z brakiem wielkich mórz epikontynentalnych, choć można znaleźć przykłady mniejszych zbiorników o tym charakterze, np. Zatoka Hudsona.
[edytuj] Morza epikontynentalne na terenie Polski
Tereny Polski były w różnych okresach zalewane przez płytkie morza. W okresie permu tzw. Morze Cechsztyńskie pozostawiło liczne osady (cechsztyn) na obszarze Niżu Polskiego. Niewykluczone, że morze to miało połączenie z Oceanem Tetydy (właściwie Paleo-Tetydy) na wschodzie. W erze mezozoicznej ponownie znaczne obszary Polski znalazły się pod wodą, z tego też powodu skamieniałości dinozaurów znajdowane są na niewielu stanowiskach (tropy w Górach Świętokrzyskich, kości pod Krasiejowem).
[edytuj] Zobacz też
| Skaner rentgenowski na przejściu w Korczowej |
|
Na przejściu granicznym w Korczowej (Podkarpackie) zaczął działać skaner rentgenowski do prześwietlania ciężarówek. Dzięki temu czas kontroli drogowej pojazdu skróci się do ok. 10 minut.
|
| Piraci zwolnili supertankowiec z Polakami |
|
Piraci somalijscy poinformowali dziś, że zwolnili porwany w listopadzie supertankowiec saudyjski "Sirius Star". Na pokładzie jednostki było dwóch Polaków.
|
| Wielka Orkiestra zagra w Gorzowie |
|
W Gorzowie podczas 17. finału Wielkiej Orkiestry Świątecznej Pomocy będą pracowały dwa sztaby - w klubie U Szefa przy ulicy Chełmońskiego oraz w Zespole Szkół Gastronomicznych przy Kosynierów Gdyńskich. W finale uczestniczyć będzie około 350 wolontariuszy.
|
| Bo rząd nie potrafi - PiS rusza do walki z kryzysem |
|
Podtrzymanie inwestycji publicznych (w tym w mieszkalnictwo), bardziej efektywne niż dotąd wykorzystanie środków unijnych, wsparcie przedsiębiorczości (m.in. przez ułatwienia podatkowe), ochronę rynku pracy - proponuje PiS w zaprezentowanym dziś pakiecie działań antykryzysowych.
|
| "Stworzono" dziecko, które nie zachoruje na raka |
|
W Wielkiej Brytanii urodziło się dziś pierwsze w tym kraju, genetycznie wyselekcjonowane dziecko. Dziewczynka przyszła na świat w rodzinie, w której kobiety obciążone były genetycznie chorobami nowotworowymi.
|